25 lutego 2019

Złamania oraz stłuczenia żeber są najczęściej występującymi urazami klatki piersiowej. Same uszkodzenia żeber nie są zaliczane do urazów groźnych, wymagających długotrwałej hospitalizacji. Jednak mogą być uznawane za niebezpieczne i wymagać dokładnej diagnostyki ze względu na ryzyko związane z powikłaniami płucnymi. Im większa rozległość uszkodzeń tym większe ryzyko komplikacji pourazowych.

Anatomia i uszkodzenia

Klatka piersiowa jest zbudowana z 12 par żeber, mostka oraz 12 kręgów piersiowych. Wszystkie te struktury tworzą osłonę dla ważnych narządów takich jak: serce, wątroba, nerki lub płuca. Część tylna każdego żebra stanowi kostne połączenie z kręgiem piersiowym. Kręgi piersiowe i żebra tworzą stawy, dzięki którym możliwy jest niewielki ruch każdego żebra. Stawy zbudowane są z dwóch powierzchni stawowych, torebki stawowej oraz więzadeł. Z przodu klatki piersiowej żebra, a konkretnie ich chrzęstna część łączy się z mostkiem. 7 pierwszych par żeber łączy się bezpośrednio z mostkiem, dlatego nazywane są żebrami prawdziwymi. Kolejne 3 pary żeber łączą się chrząstkami z żebrami położonymi wyżej – są to żebra rzekome. Ostatnie 2 pary żeber to żebra wolne, ponieważ nie zrastają się z mostkiem.

Prawidłowa ruchomość stawów żebrowo-kręgowych jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowaniu układu oddechowego. Za prawidłową funkcję układu oddechowego odpowiadają także mięśnie oddechowe. Do mięśni oddechowych zaliczamy przeponę (główny mięsień oddechowy) oraz mięśnie międzyżebrowe zewnętrzne rozciągnięte na żebrach. Dzięki nim możliwe jest wykonanie każdego wdechu. Podczas spokojnego wydechu nie muszą pracować mięśnie, gdyż jest on aktem biernym. Jeśli następuje potrzeba pogłębionego wydechu na przykład podczas lekcji śpiewu lub wysiłku fizycznego wówczas do pracy włączają się mięśnie międzyżebrowe wewnętrzne.

Złamanie żebra jest związane z przerwaniem ciągłości struktury kostnej. Stłuczenie jest z reguły uważane za uraz mniej poważny, ma związek z mniejszą siłą urazu, brakiem przerwania ciągłości skóry oraz mniejszymi powikłaniami. Stłuczeniu może ulec tkanka mięśniowa, naczynia oraz nerwy. Często jest widoczne gołym okiem na skutek wystąpienia krwiaka, zwanego potocznie siniakiem.

Rozróżnienie rodzaju urazu nastręcza trudności. Jeśli dojdzie do złamania pojedynczego żebra wówczas objawy są bardzo podobne do stłuczenia.

Wyróżniamy dwa typy złamania:

Uraz bezpośredni: uraz, w którym działająca siła pochodzi z bocznej strony klatki piersiowej - złamanie następuje poprzez wpuklenie się żebra do środka klatki piersiowej. Ten typ złamania często prowadzi do powstania powikłań, ponieważ złamane żebro może przebić płuca lub uszkodzić inny narząd wewnętrzny.

Złamanie kompresyjne: to uszkodzenie, w którym następuje ściśnięcie żebra poprzez siłę działającą z przodu lub z tyłu; przemieszczenie odłamów żeber następuje na zewnątrz, dlatego ryzyko uszkodzenia narządów wewnętrznych jest znacznie mniejsze.

Objawy

Do głównych objawów złamań żeber możemy zaliczyć:

1. Ból w okolicy klatki piersiowej

- nasilenie objawów bólowych pojawia się w czasie wdechu, kaszlu, śmiania i kichania, co może prowadzić do duszności i spłycenia oddechu

- podczas dotyku rejonu uszkodzenia powstaje silny ból w okolicy złamania a czasem w obrębie całego boku

- nasilenie objawów pojawia się podczas wszelkich ruchów kręgosłupa a szczególnie podczas skrętu i zgięcia bocznego

- ból może promieniować w kierunku przedniej lub tylnej części klatki piersiowej, obręczy barkowej lub szyi

- objawy mogą się nasilać podczas każdej siłowej aktywności, na przykład podczas ciągnięcia, pchania, dźwigania

2 Zasinienie i obrzęk w okolicy złamania

3 Obecność wyczuwalnych podczas badania odłamów kostnych

4 Słyszalne trzeszczenie

Komplikacje

Złamane żebro lub żebra mogą spowodować uszkodzenie innych struktur klatki piersiowej. Dochodzi wówczas do różnych komplikacji takich jak:

- uszkodzenia naczyń

- uszkodzenie opłucnej, płuca, śledziony, wątroby, nerek, serca

- uszkodzenie mięśni oddechowych

Najbardziej niebezpieczne są sytuacje gdy dochodzi do uszkodzenia kilku żeber jednocześnie. Może to spowodować znaczne uszkodzenia narządów, wiotkość klatki piersiowej i zaburzenia pracy mięśni oddechowych.

Przyczyny

Do najczęstszych przyczyn uszkodzeń żeber zaliczamy:

- urazy bezpośrednie klatki piersiowej w wyniku zadziałania siły zewnętrznej podczas wypadków komunikacyjnych, upadków z wysokości

- urazy sportowe podczas uprawiania sportów kontaktowych i ekstremalnych (piłka nożna, rugby, hokej, sporty walki, narciarstwo, snowboard, downhill)

- mikrourazy, czyli przeciążenia podczas wielokrotnego wykonywania tych samych ruchów na przykład podczas sportów takich jak golf czy wioślarstwo

- długotrwały, uporczywy kaszel. Jeśli pacjent cierpi na przewlekłe choroby układu oddechowego do złamania może dojść podczas nagłego, silnego napięcia mięśni oddechowych

- osłabienie układu kostnego przy występowaniu chorób takich jak osteoporoza lub nowotwory

- masaż serca podczas udzielania pierwszej pomocy

Diagnostyka

W przypadku urazów żeber niezbędna jest dokładna diagnostyka. Kluczowa jest ocena skali złamania (uszkodzenie jednego żebra czy kilku) oraz ocena ewentualnych powikłań. W trakcie badania lekarz powinien ocenić ruchomość klatki piersiowej oraz osłuchać płuca i serce. Ocenie powinien być poddany również kręgosłup. Dla potwierdzenia rozpoznania konieczna jest diagnostyka obrazowa. Badaniem z wyboru jest RTG. Czasem jednak lekarz może zlecić dokładniejsze badania jak TK (tomografia komputerowa) lub MR (rezonans magnetyczny).

Diagnostyka różnicowa

W celu uniknięcia pomyłki diagnostycznej należy wziąć pod uwagę także inne dysfunkcje:

- złamania mostka, obojczyka oraz łopatki

- złamania kręgosłupa piersiowego

- uszkodzenia stawowe obręczy barkowej

- bóle promieniujące z narządów wewnętrznych

Jeżeli szukasz informacji o leczeniu, rehabilitacji i rokowaniach w przypadku urazów żeber kliknij tutaj.

Bibliografia

  1. Schunke M., Schulte E., Schumacher U., Voll M.:PROMETEUSZ Atlas Anatomii Człowieka. Anatomia ogólna i układ mięśniowo-szkieletowy, MedPharm Polska, Wrocław 2009
  2. Dziak A., D. Tylman, Traumatologia narządu ruchu t. I, PZWL, Warszawa, 1985.
  3. https://www.nursingtimes.net/clinical-archive/accident-and-emergency/management-and-treatment-of-patients-with-fractured-ribs/205761.article
  4. https://www.physioadvisor.com.au/injuries/upper-back-chest/rib-fracture/

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy



Opis autora

dnia 2019-02-25

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja