15 czerwca 2019

Złamanie szyjki kości udowej należy do bardzo częstych uszkodzeń kości udowej. Ponieważ nie jest to mała i delikatna kość, złamania takie najczęściej dotyczą osób po 60 roku życia cierpiących na osteoporozę. Tego typu złamania mogą powstawać również w wyniku urazów wysoko energetycznych (silne urazy takie jak: wypadek samochodowy lub upadek z dużej wysokości) u osób młodych. Właściwa i szybka interwencja medyczna pozwala na uniknięcie groźnych powikłań.

Anatomia i uszkodzenia

Aby lepiej zrozumieć z jakim problemem mamy do czynienia, warto przyjrzeć się pokrótce anatomii kości udowej. Kość ta jest najsilniejszą i najdłuższą kością w ciele człowieka. Podczas stania czy chodzenia przenosi bardzo duże obciążenia. Składa się z części bliższej, trzonu oraz części dalszej. Cześć bliższa kości udowej obejmuje głowę, która stanowi część stawu biodrowego, szyjkę, krętarz większy i krętarz mniejszy. To właśnie w obrębie tych struktur dochodzi najczęściej do urazów i złamań.

Szyjka kości udowej jest miejscem specyficznym, przebiega tam bowiem wiele naczyń krwionośnych, które zapewniają odpowiednie ukrwienie. Złamanie może znacząco wpłynąć na funkcjonowanie tętnic i żył przebiegających w tej okolicy. Może doprowadzić do zaburzeń ukrwienia okolic stawu biodrowego, a nawet do martwicy.

W wyniku złamania dochodzi do przerwania struktury tkanki kostnej obejmującej jej przekrój. W przypadku osób starszych może dojść do złamania wielofragmentowego (kość rozłupuje się na drobne kawałki).

Objawy

Pierwszym objawem w momencie urazu jest nagły, intensywny ból: biodra, pachwiny, pośladka lub uda. Okolica urazu jest bolesna w dotyku oraz opuchnięta. Niemożliwe jest obciążanie złamanej kończyny dolnej oraz uniesienie jej z podłoża bez pomocy. W przypadku złamań zaklinowanych objawy mogą być nieznaczne, co może powodować pomyłki diagnostyczne. Charakterystycznym objawem w przypadku złamania szyjki kości udowej jest specyficzne ułożenie kończyny w niewielkim  skróceniu oraz rotacji zewnętrznej (palce stopy kierują się na zewnątrz). Można również zauważyć deformacje w obrębie uda i stawu biodrowego (spowodowane przemieszczeniem się złamanej kości). Dodatkowym symptomem może być mrowienie i drętwienie w biodrze, udzie, kolanie, podudziu lub stopie.

Jedną z popularnych klasyfikacji złamań szyjki kości udowej jest trójstopniowa klasyfikacja wg. Pauwelsa.

  1. Kąt płaszczyzny złamania do 30st. : niewielka możliwość powstania martwicy, rokowanie jest dobre.
  2. Kąt płaszczyzny złamania od 30-50st. : trudniejsze warunki gojenia, gorsze rokowanie

III. Kąt płaszczyzny 50st. i większy: złe warunki gojenia, duże ryzyko martwicy głowy kości udowej i stawu rzekomego.

Podczas procesu zapalnego dolegliwości bólowe mogą nasilać się w nocy. W wyniku urazu i zaistniałych kompensacji pacjent może odczuwać ból również w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, a także w obrębie kolana oraz  podudzia. W wyniku powikłań leczenia (głównie dłuższe unieruchomienie i brak ruchu) może dojść do zapalenia płuc, zatorów mózgu oraz innych chorób związanych z niewydolnością krążeniowo-oddechową

Przyczyny

Najczęściej do złamania dochodzi w wyniku upadku. U osób z osteoporozą może być to nawet niewielki uraz. Znacznie rzadziej przyczyną jest wypadek samochodowy lub upadek z wysokości u osób w młodszym wieku. U osób starszych występuje wiele czynników, które mogą sprzyjać urazom: uogólniona niepełnosprawność, osłabienie siły mięśniowej, zaburzenia równowagi i koordynacji, a także choroby neurologiczne powodujące utrudnione poruszanie się.

Oprócz osteoporozy do złamań mogą predysponować, np.: nowotwory kości, przyjmowanie leków sterydowych, zaburzenia gospodarki wapniowej, wrodzona łamliwość kości, nieodpowiednia dieta oraz uprawianie sportów ekstremalnych.      

Bardzo często do upadków osób starszych przyczyniają się zaburzenia krążenia i chwilowe zasłabnięcia. Dodatkowo często wiele urazów może być spowodowanych niewłaściwym obuwiem i licznymi przeszkodami w domu pacjenta (ruchome dywaniki, wysokie progi, brak uchwytów).

Diagnostyka

Lekarz oprócz badania palpacyjnego i testów ruchomości zleca najczęściej dodatkowe badania obrazowe w celu potwierdzenia uszkodzeń. Diagnostyka złamań opiera się przede wszystkim na wykonaniu zdjęcia rentgenowskiego w projekcji przednio-tylnej i osiowej. W wyniku prowadzonego leczenia badania RTG często są powtarzane dla oceny zrostu kości. W przypadkach niejasnych i wątpliwych lekarz może zlecić TK (Tomografię komputerowa) oraz MR (Rezonans magnetyczny).

Diagnostyka różnicowa

Złamanie szyjki kości udowej należy różnicować ze złamaniami innych części kości udowej, np.: krętarzy lub trzonu. Należy wziąć po uwagę także zwichnięcie stawu biodrowego i zmiany zwyrodnieniowe w okresie zaostrzenia choroby.

Jeżeli szukasz informacji o leczeniu, rehabilitacji i rokowaniach w przypadku złamania szyjki kości udowej kliknij tutaj.

Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M.: Anatomia człowieka, Tom II.
  2. Craig Lareau, MD, and Gregory Sawyer, MD: Hip Fracture Surgical Treatment and Rehabilitation, MEDICINE & HEALTH/RHODE ISLAND, VOLUME 93, 4/2010.
  3. Green W. B.: OrtopediaNettera, 2007.
  4. Kubacki J.: Zarys Ortopedii i traumatologii, AWF Katowice 2008.

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2019-06-15

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja