21 marca 2019

Staw ramienny jest połączeniem o największej ruchomości spośród wszystkich stawów człowieka. Jego budowa pozwala na ruchy w każdym kierunku. Dzieje się to jednak kosztem zwiększonego ryzyka urazów. Staw ramienny jest stawem, który najczęściej ulega zwichnięciu. Zwichnięcie stawu ramiennego jest urazem potocznie określanym jako „wybicie barku” lub „wyskakiwanie barku”. Do urazu najczęściej dochodzi podczas uprawiania sportu oraz w wyniku upadków, które mają miejsce najczęściej w domu.

Anatomia i uszkodzenia

Staw ramienny jest zbudowany z kości ramiennej i łopatki. Wypukła głowa kości ramiennej przylega do wklęsłego wydrążenia stawowego łopatki. Mimo tego, że część wklęsła jest poszerzona o obrąbek stawowy (chrzęstno-włóknistą obwódkę), nie obejmuje ona całej głowy kości ramiennej. Powierzchnia głowy jest 3-4 razy większa od powierzchni stawowej łopatki. Skutkuje to zwiększeniem zakresu ruchu w stawie. Do struktur, łączących powierzchnie stawowe zaliczamy torebkę stawową oraz więzadła.

Za kontrolę ruchów w stawie odpowiada tzw. pierścień rotatorów. Jest to grupa mięśni obejmujących staw z każdej strony. Rola tych mięśni jest niezwykle ważna. Pilnują one, aby ruch w stawie odbywał się w prawidłowy sposób. Wszelkie zaburzenia takie jak spadek siły i szybkości reakcji pierścienia rotatorów wpływają na stopniowe zwiększenie ryzyka urazu. Mięśniem, który odpowiada za prawidłowe ułożenie łopatki podczas ruchu jest przede wszystkim mięsień zębaty przedni. Pierścień rotatorów oraz mięsień zębaty przedni są głównymi stabilizatorami i odpowiadają za kontrolę ruchu w stawie. Natomiast za ruchy barku odpowiadają mięśnie ułożone powierzchownie. Są to m.in.: mięśnie: naramienny, najszerszy grzbietu oraz mięśnie piersiowe. Przewaga siły mięśni powierzchownych, a osłabienie mięśni stabilizujących zwiększa ryzyko urazu barku.

Zwichnięcie stawu ramiennego występuje, gdy głowa kości ramiennej całkowicie traci kontakt z powierzchnią stawową łopatki (gdy głowa ma częściowy kontakt z panewką mówimy o podwichnięciu). Siły działające na staw podczas urazu są tak duże, że dochodzi do rozerwania włókien torebki stawowej oraz więzadeł a także ryzyka uszkodzenia pozostałych struktur anatomicznych znajdujących się wokół stawu.

Objawy

Mamy kilka różnych typów zwichnięć stawu ramiennego:

- przednie (najbardziej popularne),

- dolne,

- tylne,

- górne,

- piersiowe.

W wyniku urazu pacjent najczęściej odczuwa duże dolegliwości bólowe, w rejonie stawu może pojawić się obrzęk i krwiak. Najczęściej ruchomość stawowa jest mocno ograniczona a pacjent trzyma kończynę górną w wygodniej dla siebie pozycji przeciwbólowej. Gołym okiem widać zaburzenie obrysu stawu z widocznym przemieszczeniem kości ramiennej. W wyniku zwichnięcia może dojść do uszkodzeń wielu struktur anatomicznych: 

- rozerwanie torebki stawowej i więzadeł zapewniających bierną stabilność stawową

- złamania lub pęknięcia głowy kości ramiennej lub panewki stawowej

- oderwania lub częściowe rozerwania obrąbka stawowego

- uszkodzenia nerwów: pachowego, mięśniowo-skórnego, łokciowego (z objawami zaburzeń czucia i siły mięśniowej w okolicy obręczy barkowej i kończyny górnej)

- uszkodzenia mięśni sterujących ruchami stawu ramiennego jak i obręczy barkowej

- zaburzenia krążenia w wyniku uszkodzenia naczyń w okolicy dołu pachowego

W wyniku zwichnięcia w wyniku źle przeprowadzonego leczenia może dojść do powstania późnych powikłań. Zaliczyć do nich możemy:

- chorobę zwyrodnieniową w wyniku zaburzenia prawidłowej biomechaniki stawowej

- chorobę Sudecka w wyniku zaburzenia ukrwienia stawu

- niestabilność stawową. Jest to najczęstsze powikłanie (nawet 50% przypadków!) jest ona wynikiem zbyt, krótkiego unieruchomienia (zbyt krótka faza gojenia) oraz niewłaściwie przeprowadzonego procesu rehabilitacji.

Przyczyny

Do uszkodzenia stawu dochodzi najczęściej w sposób pośredni, gdy siła działająca na staw przyłożona jest w okolicach ręki lub przedramienia. Powstaje wówczas długa dźwignia, która uszkadza staw (np. poprzez pociągnięcie lub skręcenie). Ramię podczas zwichnięcia jest najczęściej ułożone jak do serwu w siatkówce (odwiedzenie i rotacja zewnętrzna). Często do tego mechanizmu dochodzi również w wyniku urazów komunikacyjnych oraz w upadkach z wysokości.

Do uszkodzenia w sposób bezpośredni dochodzi podczas upadku na ramię, bądź przy uderzeniu w okolice stawu ramiennego w wyniku uprawiania sportu kontaktowego, najczęściej w sportach walki, piłce nożnej, rugby, koszykówce. Często do upadku na bark dochodzi u osób starszych.

Bardzo dużą grupę zwichnięć stanowią urazy wtórne. Mogą one powstać w wyniku zbyt krótkiej fazy gojenia i niewłaściwego procesu rehabilitacji. Do powstania zwichnięcia wtórnego może się przyczyniać również hipermobilność stawowa (wiotkość stawowa) oraz dysbalans mięśniowy obręczy barkowej (jedne mięśnie są zbyt mocne w stosunku do drugich).

Diagnostyka

Diagnostyka będzie opierać się głównie na ocenie ruchomości, ocenie wizualnej oraz palpacji stawu ramiennego i jego okolicy. Dla właściwej oceny sytuacji niezbędna jest diagnostyka obrazowa. Dla oceny struktur kostnych najczęściej badaniem z wyboru jest RTG, choć czasem w sytuacjach wątpliwych pomocne może być wykonanie TK (Tomografii komputerowej). Dla oceny tkanek miękkich konieczne może być wykonanie USG lub MR (Rezonansu magnetycznego).

Diagnostyka różnicowa

Zwichnięcia w stawie ramiennym należy różnicować z podwichnięciami oraz złamaniami w obrębie kości obręczy barkowej. Należy pamiętać że zwichnięcie to uraz podczas, którego może uszkodzić się bardzo wiele struktur anatomicznych.

Jeżeli szukasz informacji o leczeniu, rehabilitacji i rokowaniach w przypadku zwichnięcia stawu barkowego kliknij tutaj.

Bibliografia:

  1. Gaździk T. S.: Ortopedia i traumatologia narządu ruchu. PZWL, Warszawa 2002
  2. Greene W. B.: Ortopedia Nettera. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2007
  3. Dziak A., D. Tylman, Traumatologia narządu ruchu t. I, PZWL, Warszawa, 1985.
  4. Schunke M., Schulte E., Schumacher U., Voll M.:PROMETEUSZ Atlas Anatomii Człowieka. Anatomia ogólna i układ mięśniowo-szkieletowy, MedPharm Polska, Wrocław 2009
  5. Trybulec B., Kurpas.K, Zwichnięcie przednie lewego stawu ramienno-łopatkowego powikłane porażeniem nerwu pachowego i promieniowego – opis przypadku, „Ostry dużur” 2004,nr 3, s.105

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2019-03-21

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja