21 marca 2019

Złamania obojczyka stanowią ok. 40-60% złamań w obrębie obręczy barkowej oraz ok. 2-5% wszystkich złamań. Najczęściej do złamań obojczyka dochodzi wskutek urazu bezpośredniego w okolicy barku. Złamania te mogą wystąpić u osób w każdym wieku. Stosunkowo często dochodzi do złamań obojczyka podczas porodu. Jest to najczęściej występujący typ złamania w okresie noworodkowym.

Anatomia i uszkodzenia

Kość obojczykowa (obojczyk) ma kształt litery S i leży bezpośrednio pod skórą. Stanowi ona widoczną granicę dzielącą szyję od klatki piersiowej. Obojczyk przebiega od końca górnego mostka do wyrostka barkowego łopatki. U osoby dorosłej jego długość wynosi ok. 12-15 cm. Pod obojczykiem leży kilka ważnych nerwów oraz naczyń krwionośnych, jednak struktury te są stosunkowo rzadko uszkadzane podczas złamania obojczyka.

Obojczyk można łatwo wyczuć pod skórą (szczególnie u osób szczupłych). Jest on najbardziej wyczuwalny podczas unoszenia do góry obręczy barkowej oraz kiedy maksymalnie wyciągamy rękę do przodu (pogłębiony jest wtedy dół nadobojczykowy).

Objawy

Biorąc pod uwagę miejsce, w którym doszło do złamania, urazy możemy podzielić na złamania części środkowej, dalszej oraz bliższej obojczyka. Najczęściej, bo aż 70-80% złamań obojczyka występuje w jego środkowej części. Do częstszego złamania w tej okolicy predysponuje przewężenie, które jest słabszym obszarem tej kości. Złamania obojczyka w jego dalszej części występują w ok. 15% przypadków, natomiast w części bliższej w ok. 5% przypadków. Do rzadkości należą złamania które obejmują dokładnie staw barkowo-obojczykowy. Występują one jedynie w ok. 2,8% przypadków. 

W wyniku złamania obojczyka może dojść do opadania barku oraz wgłębienia w postaci „schodka” na obojczyku. Bardzo często mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy pociąga do góry koniec mostkowy obojczyka, natomiast ciężar kończyny górnej jak i kierunek działania sił grawitacji powoduje obniżenie końca barkowego obojczyka. Złamanie obojczyka może być z przemieszczeniem bądź bez przemieszczenia. Pod wpływem złamania ruchomość obręczy barkowej będzie znacznie ograniczona, pojawi się obrzęk oraz silny ból. Wyczuwalne może być przesuwanie oraz tarcie odłamów. Ból zazwyczaj powoduje brak możliwości podniesienia kończyny górnej. Przy próbie uniesienia może pojawić się odczucie „mielenia” kości. Pojawić się może także zasinienie oraz tkliwość rejonu nad obojczykiem.

Należy pamiętać, że po urazie dysfunkcji ulegają nie tylko struktury bezpośrednio związane z obojczykiem, lecz cała obręcz barkowa i kończyna górna.

W przypadku złamania obojczyka u noworodka pojawić się może zaburzenie odruchu Moro, osłabienie odruchu chwytnego, ograniczenie ruchomości ręki, obrzęk
w okolicy złamania oraz trzeszczenie. Podczas badania palpacyjnego wyczuwalne będzie zniekształcenie na obojczyku.

Przyczyny

Zwykle złamania obojczyka są wynikiem upadku na bark (np. przy upadku z roweru lub motoru) bądź na wyprostowaną rękę. Do złamania może także dojść przy upadku z wysokości lub w bezpośrednim uderzeniu podczas uprawiania sportu kontaktowego. Siły, które działają na obojczyk podczas urazu są bardzo duże co powoduje rozdzielenie końców złamanej kości oraz przemieszczenie się odłamów.

Do złamania obojczyka może dojść także w trakcie porodu. Zwykle złamanie jest wtedy spowodowane makrosomią (duża masa ciała noworodka), miednicowym położeniem płodu lub też wielkością płodu przekraczającą rozmiary kanału rodnego. Do złamania przyczynić się może również przodowanie barków. Do złamania dochodzi najczęściej tylko po jednej stronie.

Diagnostyka

W przypadku złamania obojczyka najczęściej zauważalne od razu jest zniekształcenie oraz obrzęk w okolicy obojczyka. Aby potwierdzić diagnozę wykonuje się zdjęcia rentgenowskie barku. Zdjęcie to pozwoli dostrzec złamanie oraz wskaże z jakim typem złamania mamy do czynienia. Tomografia komputerowa (TK) czy Rezonans magnetyczny (MR) są wykorzystywane, w celu diagnozowania i różnicowania uszkodzeń towarzyszących.

W przypadku złamania obojczyka u noworodka złamanie rozpoznawane jest w trakcie badania noworodka, tuż po porodzie. Można wtedy stwierdzić deformację okolicy obojczyka, ograniczenie ruchomości jednej ręki oraz bolesność uciskową. Rozpoznanie to musi być jednak potwierdzone badaniem obrazowym.

Diagnostyka różnicowa

Przy różnicowaniu złamania obojczyka pod uwagę należy wziąć inne dysfunkcje, które mogą towarzyszyć urazowi. Zaliczyć do nich możemy: uraz stawu barkowo-obojczykowego, zwichnięcie stawu ramiennego, złamanie żebra, łopatki, uszkodzenia stożka rotatorów, uszkodzenia stawu mostkowo-obojczykowego, odmę opłucnową bądź krwiaka opłucnej. Istnieje także możliwość wystąpienia urazów nerwowo-naczyniowych, uszkodzenia tchawicy lub przełyku.

Jeżeli szukasz informacji o leczeniu, rehabilitacji i rokowaniach w przypadku złamania obojczyka kliknij tutaj.

Bibliografia

  1. Bochenek A.: Anatomia człowieka, t.1
  2. Bridgeforth G. M. i in.: Clavicle fractures
  3. Kucmin J., Książek-Czekaj A., Wiecheć M.: Postępowanie fizjoterapeutyczne po złamaniu obojczyka
  4. Kusz D.: Kompendium traumatologii
  5. Meininger A.: Clavicle fracture
  6. The Ohio State University, Wexner Medical Center: Clavicle Fracture in a Newborn
  7. Sullivan J., Vines A.: Helping your clavicle to recover after a fracture

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2019-03-21

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja