27 listopada 2018

Zespół kanału Guyona to schorzenie dotyczące nerwu łokciowego. Nerw łokciowy jest jednym z trzech głównych nerwów, które odpowiadają za czucie powierzchowne oraz  pracę mięśni kończyny górnej. Zespół kanału Guyona jest wywołany uciskiem nerwu łokciowego w kanale Guyona. Kanał Guyona to miejsce znajdujące się w okolicach brzegu dłoni, niedaleko małego palca. Ucisk na nerw może powodować objawy neurologiczne takie jak: ból, mrowienie oraz zniesienie czucia co uniemożliwia wykonywanie podstawowych czynności codziennych.


Anatomia i uszkodzenia

Nerw łokciowy jest jednym z głównych nerwów obwodowych kończyny górnej. Powstaje z połączenia korzeni nerwowych wychodzących z rdzenia kręgowego w okolicy szyi. Następnie przechodzi przez pachę, biegnie wzdłuż ramienia i przedramienia aż do dłoni po stronie palca małego. Jeśli nerw funkcjonuje prawidłowo zachowane jest czucie oraz siła mięśni odpowiadających za ruchy palca malego, nadgarstka, a także kciuka. Nerw łokciowy oraz tętnica łokciowa, docierając do dłoni  w okolicy nadgarstka muszą przejść przez tunel zwany kanałem Guyona. Jest on utworzony przez dwie niewielkie kości ułożone z brzegu nadgarstka (kość grochowata i haczykowata) oraz łączące je więzadła.

Objawy

Do objawów odczuwanych przez pacjenta należy przede wszystkim  drętwienie palców IV i V (serdeczny i mały) w nocy lub nad ranem. Kolejnym objawem jest osłabione czucie dłoni w okolicy małego palca oraz osłabienie i zaniki mięśni dłoni oraz palców. Pacjent odczuwa szybkie zmęczenie dłoni po wykonywaniu pracy. Może dojść również do upośledzenia ruchów kciuka, co wpływa na możliwości chwytne dłoni. Jeżeli objawy nie są nasilone to pojawiają się okresowo podczas dnia, jednak w sytuacjach znacznego ucisku objawy mogą występować przez cały dzień. Problematyczne jest także wyprostowanie małego palca razem z pozostałymi, co jest problematyczne podczas wkładania rąk do kieszeni.

Osoby z zespołem kanału Guyona zaobserwować mogą także zwiększoną łamliwość paznokci oraz suchą, łuszczącą się skórę dłoni. Do nasilenia objawów może dochodzić podczas aktywności związanych ze ściskaniem dłoni.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Istnieje co najmniej kilka przyczyn, które mogą sprzyjać powstaniu zespołu kanału Guyona. Jedną z najczęstszych przyczyn są wielokrotnie powtarzane przeciążenia i mikrourazy związane z chwytaniem, skręcaniem i ściskaniem dłoni. Podczas tego typu ruchów (wykonywanych często tysiące razy każdego dnia) dochodzi do zwiększenia sztywności mieśniowo-powięziowej w obrębie przedramienia, dłoni a także do zaburzeń ustawienia stawu nadgarstkowego i kości śródręcza. W grupie ryzyka znajdują się sportowcy (przede wszystkim: kolarze, ciężarowcy, bokserzy, wioślarze, kajakarze) oraz pracownicy wykonujący ciężkie prace fizyczne z użyciem różnego rodzaju narzędzi.

Do czynników mogących sprzyjać powstaniu zespołu kanału Guyona możemy zaliczyć również urazy i ich powikłania. Wśród nich można wymienić: złamania kości przedramienia lub nadgarstka, skręcenia nadgarstka, zmiażdżenia oraz oparzenia. Wszystkie wymienione czynniki mogą powodować obrzęk i zmniejszenie przestrzeni przeznaczonej dla przebiegu nerwu łokciowego.

Do niekorzystnych czynników możemy zaliczyć także stan zapalny związany z zapaleniem stawów na skutek reumatoidalnego zapalenia stawów. Do ucisku nerwu może dojść również w wyniku zmian nowotworowych oraz na skutek wystąpienia torbieli galaretowatych (ganglionów).

Diagnostyka

Proces diagnostyki powinien się rozpocząć od dokładnego wywiadu. Lekarz lub fizjoterapeuta powinien zapytać o wszelkie urazy okolicy nadgarstka, choroby dodatkowe oraz wykonywany zawód. Kolejnym etapem jest badanie. Podczas badania niezbędna jest ocena ruchomości kluczowych stawów oraz funkcji układu nerwowo-mięśniowego.

W celu potwierdzenia właściwej diagnozy istotna jest diagnostyka obrazowa. W przypadku cieśni kanału Guyona badaniem z wyboru jest badanie EMG (ocena przewodnictwa nerwowo-mięśniowego). Pomocnym badaniem jest również USG, które oceni uszkodzenia i pozycję tkanek miękkich w rejonie nadgarstka. W uzasadnionych przypadkach lekarz może zlecić badanie RTG.

Diagnostyka różnicowa

W celu skutecznego leczenia niezbędne jest wykluczenie jednostek chorobowych mogących powodować podobne objawy w dłoni. Należą do nich między innymi: dyskopatia z objawami korzeniowymi w odcinku szyjnym (rwa barkowa), ucisk nerwu pośrodkowego lub łokciowego w rejonie stawu łokciowego lub przedramienia, zapalenie stawów nadgarstka lub zespół cieśni kanału nadgarstka.

Leczenie


Leczenie zespołu kanału Guyona obejmuje przede wszystkim rehabilitację ruchową. W przypadku dużego zaniku mieśni, utraty czucia, lub braku rezultatów leczenia zachowawczego można zastosować leczenie operacyjne.


Fizjoterapia

W przypadku pierwszych objawów cieśni kanału Guyona należy rozpocząć rehabilitację. Obejmuje ona kilka elementów. Na początek fizjoterapeuta powinien rozpocząć od rozluźniania mięśniowo-powięziowego przedramnia, ramienia oraz dłoni. Dodatkowo pomocne może być rozluźnienie odległych rejonów, które mogą w sposób pośredni przyczyniać się do powstania dolegliwości.  Rozluźnienie tkanek miękkich zmniejszy napięce struktur mięśniowo-powięziowych poprawi krążenie oraz mobilność stawową. Dodatkowo mogą zostać usunięte zrosty i zwłóknienia w obrębie mięśni i powięzi. Bardzo pomocnym uzupełnieniem terapii jest automasaż dłoni wykonywany za pomocą piłki z kolcami (jeżyka). Ważne jest tylko by rolować dłoń po piłeczce a nie ściskać ją w dłoniach (co może nasilić objawy).

Istotnym elementem terapii są, także techniki neuromobilizacji. Polegają one na wywołaniu pracy nerwu poprzez odpowiednie ułożenie i pracę kończyny górnej. Ich zadaniem jest poprawienie elastyczności oraz przesuwalności nerwu względem otaczających go tkanek.

W przypadku ograniczenia ruchomości stawu nadgartskowego oraz stawów dłoni konieczna może być poprawa zakresów ruchomości. Do tego celu wykorzystać można zarówno ćwiczenia, rozciąganie jak i terapię manualną (poprawi elastyczność torebek stawowych oraz tkanek okołostawowych). Aby ćwiczenia były skuteczne należy je wykonywać regularnie.

Dla poprawy dysbalansu mięśniowego w obrębie przedramienia i dłoni kluczowe są również ćwiczenia siłowe. Chodzi o zmniejszenie różnicy między skróconymi i mocnymi zginaczami nadgarstka a osłabionymi prostownikiami nadgarstka. Ćwiczenia należy wprowadzać stopniowo, odpowiednio do obecnych objawów neurologicznych.

Dla utrzymania efektów terapii bardzo ważna jest profilaktyka. Należy w każdych warunkach pamiętać o właściwych nawykach. Chodzi tu głównie o unikanie pracy wymagającej długiego i mocnego ściskania i trzymania przedmiotów w chorej ręce. Jeśli nasz tryb życia nie pozwala nam na zmianę techniki lub objętości wykonywanej pracy warto pomyśleć o regularnym rozciąganiu i rozluźnianiu przeciążonych mieśni.

Fizykoterapia

Uzupełnieniem procesu leczenia mogą być zabiegi: laseroterapii, magnetoterapii, hydroterapii, elektroterapii lub ciepłolecznictwa. Zabiegi te mają działanie: przeciwbólowe, poprawiące ukrwienie oraz przewodnictwo nerwowe.

Zaopatrzenie ortopedyczne

W stanie ostrym przy bardzo dużych objawach korzystne może być noszenie ortezy zakładanej na nadgarstek i dłoń na noc. Dzięki niej nadgarstek i dłoń będą ustawione w pozycji neutralnej, która nie pozwala na zaciskanie pięści (zaciśnięta w nocy dłoń może wpływać na zwiększenie objawów).

Leczenie operacyjne

Wskazaniami do wykonania zabiegu operacyjnego będzie zanik mięśni, utrata czucia oraz brak rezultatów leczenia zachowawczego. Zabieg operacyjny polega na przecięciu więzadeł oraz usunięciu fragmentów kości leżących w okolicach nerwu łokciowego (zapobiega to dalszemu uciskowi). Przebieg rehabilitacji po zabiegu będzie zawsze indywidualny, ponieważ zależy od wielu czynników. Decyzje o doborze ćwiczeń powinni wspólnie podejmować lekarz wraz z fizjoterapeutą. Głównymi celami będzie poprawa ruchomości, siły i stabilności stawowej w obrębie dłoni.

Rokowania

Jeśli proces rehabilitacji w zespole kanału Guyona zostaje wdrożony we wczesnym etapie, istnieje duża szansa na całkowite pozbycie się uporczywych dolegliwości. Jednak jeśli objawy wynikają z zaburzeń ustawienia stawów (np. w wyniku urazu) i trwają miesiącami lub latami to konieczny okazać się może zabieg operacyjny.

Bibliografia:

  1. B.Green : Ortopedia Nettera, 2007, s. 314.

  2. Brotzman, A.Dziak : Rehabilitacja Ortopedyczna, TOM 1, 2008

  3. Ignasiak: Anatomia Narządów wewnętrznych i układu nerwowego człowieka, Wrocław 2008

  4. Zwierzchowski, Henryk. Red. ; Kozłowski, Piotr: Zarys ortopedii, traumatologii i rehabilitacji narządów ruchu, skrypt AM Łódź, 1995

  5. Coote : Ortopedia i traumatologia, 2007.

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2018-11-27

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja