27 listopada 2018

Zespół cieśni nadgarstka to schorzenie dotyczące nerwu pośrodkowego. Występuje, gdy nerw jest podrażniony i uciskany w miejscu, w którym przechodzi przez kanał nadgarstka. Ucisk nerwu może powodować ból, drętwienie ręki oraz zaburzenie czucia. Objawy mogą uniemożliwiać wykonywanie podstawowych czynności dnia codziennego. Na zespól kanału nadgarstka zwykle cierpią osoby w wieku średnim lub starszym. Statystyki mówią, że kobiety chorują dwa razy częściej niż mężczyźni.

Anatomia i uszkodzenia

Nerw pośrodkowy jest jednym z głównych nerwów obwodowych kończyny górnej. Powstaje z połączenia korzeni nerwowych wychodzących z rdzenia kręgowego w okolicy szyi. Połączone korzenie łącząc się ze sobą, tworzą nerw przebiegający od ramienia aż do palców dłoni. Jeśli nerw funkcjonuje prawidłowo zachowane jest czucie kciuka, palca wskazującego, środkowego i część serdecznego. Zachowana jest również siła mięśni dłoni.

Nerw, docierając do dłoni musi przejść przez tzw. tunel nadgarstka. Część dolną i boki tunelu tworzy osiem dopasowanych do siebie małych kości nadgarstka. Dach tunelu tworzy szerokie więzadło poprzeczne nadgarstka ułożone od strony dłoniowej ręki. Granice tunelu są sztywne i ma on niewielką możliwość zwiększenia swoich wymiarów. Przez tunel oprócz nerwu pośrodkowego przebiegają ścięgna mięśni zginaczy odpowiedzialnych za ruchy zginania dłoni oraz naczynia krwionośne.

Cieśń nadgarstka występuje wówczas, gdy funkcja nerwu pośrodkowego zostaje upośledzona na skutek ucisku w kanale nadgarstka. Ręka nie może spełniać wtedy swojej funkcji z powodu znacznego osłabienia siły, zaburzeń czucia oraz bólu.

Objawy

Do głównych objawów zespołu cieśni kanału nadgarstka należy: ból, pieczenie, mrowienie, zaburzenia czucia oraz brak koordynacji. Objawy występują głównie w obrębie trzech palców (kciuka, wskazującego i środkowego), które są zaopatrywane przez nerw pośrodkowy. Obszar występowania objawów zależy od stopnia ucisku nerwu. Czasem niekorzystne dolegliwości pojawią się tylko w kciuku, czasem obejmują trzy palce. W zaawansowanych przypadkach pacjent może odczuwać drętwienie całej dłoni i przedramienia (wynika to z promieniowania bólu do sąsiednich tkanek).

W przypadku zespołu cieśni nadgarstka występuje bardzo zróżnicowany charakter objawów. Na początkowych etapach choroby zazwyczaj odczuwalne jest lekkie mrowienie, z czasem pojawiają się zaburzenia czucia w obrębie palców. Kiedy ucisk się zwiększa pojawia się ból i całkowite zaburzenie czucia. Ponadto dochodzi do osłabienia siły mięśniowej oraz zaburzeń koordynacji (opuszczanie różnych przedmiotów noszonych w chorej ręce).

Na początku objawy pojawiają się w nocy lub nad ranem. Wynika to z faktu, że w nocy dochodzi do spowolnienia krążenia  (regeneracja organizmu) i zaburzenia odżywiania i utlenienia uciśniętego nerwu. Dodatkowo w nocy często pacjenci śpią z zaciśniętymi rękami lub podkładają  rękę pod głowę. Bardzo często pacjenci odczuwają szybką poprawę kiedy zaczynają w nocy lub nad ranem ruszać rękami. Dochodzi wtedy do poprawy krążenia, nerw jest w stanie lepiej przewodzić impulsy i spełniać swoją prawidłową funkcję.

Najczęściej nasilenie objawów pojawiają się podczas specyficznych czynności związanych ze ściskiem wrażliwej ręki. Dzieje się tak dlatego ponieważ zaciskanie ręki powoduje zwiększenie napięcia zginaczy nadgarstka oraz  zmniejszania przestrzeni kanału nadgarstka. Do listy wrażliwych czynności możemy zaliczyć: pisanie na klawiaturze, jazdę na rowerze, chodzenie o kulach, prowadzenie samochodu, trzymanie książki, pchanie wózka, trzymanie dziecka lub sprzątanie.

Kiedy dojdzie do znacznego ucisku na nerw pośrodkowy pacjent może odczuwać objawy przez całą dobę, dodatkowo może się pojawić znaczne osłabienie siły mięśniowej oraz zaniki mięśniowe w rejonie kciuka.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Istnieje wiele przyczyn, które sprzyjają powstaniu cieśni kanału nadgarstka. Najczęstszą przyczyną cieśni są nadmierne przeciążenia i mikrourazy w obrębie przedramienia i dłoni. Większość czynności dnia codziennego wykonywanych rękami jest związana z trzymaniem, zakręcaniem oraz ściskaniem. Wszystkie te czynności są wykonywane setki a nawet tysiące razy w ciągu jednego dnia.

Ruchy te wykonuje grupa zginaczy nadgarstka oraz mięśnie kłębu i kłębika. Mięśnie opozycyjne do nich to prostowniki, które nie wykonują  tak ciężkiej pracy. Poprzez asymetrię obciążeń dochodzi do powstania napięć mięśniowo-powięziowych w rejonie przedramienia i nadgarstka. Prowadzi to do skrócenia i zwłóknienia mięśni oraz sklejenia powięzi. Dodatkowo kości nadgarstka i śródręcza dostosowują się do zaistniałych przeciążeń przez co pogłębia się luk tworzony przez kości śródręcza. Zmienia się również ustawienie kciuka. Im większe zmiany tym ciaśniej dla struktur przechodzących przez kanał nadgarstka.

Do najbardziej niekorzystnych aktywności należą: wszelkie prace remontowo- budowlane, prace domowe (pranie, sprzątanie, gotowanie, szycie) oraz inne prace wymagające powtarzalnego ruchu rękami.

Do powstania objawów cieśni kanału nadgarstka mogą się również przyczynić wszelkie urazy. W przypadku złamania kości przedramienia, kości nadgarstka, kości śródręcza, skręcenia nadgarstka, naderwania mięśni w obrębie dłoni może dojść do powstania obrzęku oraz zmian ustawienia stawów, które mogą prowadzić do ucisku na nerw pośrodkowy. Sytuacją szczególnie niebezpieczną jest zbyt ciasno założony gips lub stabilizator po urazie.

Objawy cieśni mogą się pojawić także w wyniku zmian zwyrodnieniowych oraz ganglionów, które mogą wpływać na ciasnotę kanału nadgarstka. Uważa się, że wpływ na występowanie zespołu cieśni nadgarstka mają także zaburzenia równowagi płynowej w organizmie. Takie stany to między innymi otyłość (zwłaszcza u osób młodych), hemodializa, ciąża czy przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Wiąże się to z zatrzymywaniem wody w organizmie, co przyczynia się do powstawania obrzęków i może powodować zwężenie kanału nadgarstka.

Do zwiększenia objawów mogą przyczyniać się dodatkowo wszelkie obciążenia nerw pośrodkowy powyżej kanału nadgarstka. Jeśli nerw jest nadmiernie obciążony lub ma ograniczoną przesuwalność w obrębie szyi, barku lub łokcia to o wiele łatwiej o objawy w rejonie nadgarstka.

Diagnostyka

Proces diagnostyki powinien się rozpocząć od dokładnego wywiadu. Lekarz lub fizjoterapeuta powinien zapytać o wszelkie urazy okolicy nadgarstka, choroby dodatkowe oraz wykonywany zawód. Kolejnym etapem jest badanie kończyny górnej. Podczas badania istotna jest ocena ruchomości kluczowych stawów oraz funkcji układu nerwowo-mięśniowego. Dodatkowo powinno się zwrócić uwagę na postawę pacjenta, występowanie obrzęków, przebarwień na skórze oraz zaniki mięśniowe.

W celu potwierdzenia właściwej diagnozy istotna jest diagnostyka obrazowa. W przypadku cieśni kanału nadgarstka badaniem z wyboru jest badanie EMG (ocena przewodnictwa nerwowo-mięśniowego). Pomocnym badaniem jest również USG, które oceni stopień uszkodzenia i pozycję tkanek miękkich w kanale nadgarstka. W uzasadnionych przypadkach lekarz może zlecić badanie RTG lub MR (rezonans magnetyczny).

Diagnostyka różnicowa

W celu skutecznego leczenia niezbędne jest wykluczenie innych jednostek chorobowych mogących wywoływać podobne objawy. Możemy do nich zaliczyć m. in.: zespół górnego otworu klatki piersiowej, dyskopatię w odcinku szyjnym kręgosłupa, zespół mięśnia nawrotnego obłego, neuropatię układową oraz zapalenie pochewek ścięgnistych.

Jeżeli szukasz informacji o leczeniu, rehabilitacji i rokowaniach zespole cieśni nadgarstka kliknij tutaj.

Bibliografia:

  1. Ignasiak Z.: Anatomia układu ruchu.

  2. Brotzman S.B., Wilk K.E.: Rehabilitacja ortopedyczna, tom 1.

  3. Zwolińska J., Kwolek A.: Skuteczność leczenia fizjoterapeutycznego pacjentów z zespołem cieśni kanału nadgarstka.

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2018-11-27

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja