20 listopada 2018

Spastyczność to objaw nadmiernej pobudliwości mięśni. Kiedy lekarz lub fizjoterapeuta badając osobę z takim objawem próbuje szybko poruszyć jej ręka lub nogą, mięśnie samoczynnie napinają się utrudniając ten ruch. Osoby chore mogą odczuwać  spastyczność jako opór lub rodzaj sztywności stwarzany przez mięśnie w czasie poruszania określoną częścią ciała. Często ruch ręką lub nogą w jakimkolwiek kierunku jest niemożliwy lub bardzo trudny do wykonania.

Spastyczne mięśnie są z reguły przyczyną nienaturalnego ustawienia kończyn – najłatwiej to zauważyć obserwując dłoń lub stopę. Paradoksalnie tak zaburzona praca mięśni zawsze wiąże się z ich osłabieniem. Łatwiej będzie to zrozumieć analizując kilka przykładów.

Przykład 1

Spastyczność mięśni łydki może powodować chód na palcach. Jeśli choremu z tym problemem uda się ustawić stopę płasko na podłodze to nie będzie w stanie samodzielnie wspiąć się na palce.

Przykład 2

Ręka ustawia się w górze z ugiętym łokciem i dłonią, która zazwyczaj jest zaciśniętą w pięść. Jeśli jednak umieścimy w dłoni chorego niewielką butelkę lub przewiesimy przez ramię ręcznik i poprosimy aby przez chwilę przytrzymał te przedmioty po chwili spadną one na ziemię.

Czytaj także: Toksyna botulinowa w leczeniu spastyczności.

W obu przypadkach, chorym brakuje siły jeśli chcą aktywnie wykorzystać spastyczne mięśnie. Spastyczność utrudnia też wykonywanie złożonych i zróżnicowanych ruchów ręką lub nogą. Zdarza się że pacjenci napinają wszystkie mięsni na raz po to, żeby unieść rękę w kierunku ust, ale nie mogą jej opuścić ani sięgnąć w kierunku przedmiotu ustawionego przed nimi. Podobnie mogą podnieść lub przestawić nogę, ale nie są w stanie wytrzeć butów o wycieraczkę poruszając stopą na przemian w przód i w tył.

Objawem, który często towarzyszy spastyczności jest ból. Jeśli skopiujemy ustawienie spastycznej stopy lub ręki i spróbujemy wytrzymać w tej pozycji przez kilka minut szybko zrozumiemy o co chodzi. Po pewnym czasie może dojść do zmian elastyczności i długości mięśni a w konsekwencji do ich przykurczu. Mięśnie stworzone są do wykonywania ruchów i jeśli nie są do tego wykorzystywane szybko skracają się i sklejają z otaczającymi tkankami.  Łokieć nie prostuje się do końca, kolano nie zgina, na dłoni nie można się podeprzeć, a opuszczenie pięty na podłogę nie jest już możliwe. Twierdzenie, że nieużywane zanika, jest w tym wypadku boleśnie prawdziwe.

Do najczęstszych przyczyn spastyczności należy mózgowe porażenie dziecięce, udar mózgu, urazy mózgu i rdzenia kręgowego oraz stwardnienie rozsiane. Zazwyczaj napięcie spastyczne pojawia się w kończynach (rękach lub nogach), a im dalej od tułowia tym większe ma ono nasilenie. W specyficznych sytuacjach objaw ten może dotyczyć prawie wszystkich mięśni. Warto zdawać sobie sprawę z tego, że zbyt duże napięcie mięśni może wiązać się z innymi objawami chorób układu nerwowego, dlatego diagnostyką spastyczności powinien zająć się wykwalifikowany specjalista.

Czytaj także: Zaburzenia świadomości - znaczenie prawidłowej diagnozy.

Tak przedstawiona charakterystyka spastyczności może przerażać. Istnieje jednak kilka pomocnych strategii, dzięki którym spastyczność nie będzie się rozwijała według najgorszego scenariusza. W leczeniu często wykorzystuje się toksynę botulinową lub inne substancje zwiotczające mięśnie. Więcej o tym w osobnym artykule - kliknij tutaj. Tu podkreślę jedynie, że stosowanie leków doustnych o działaniu ogólnoustrojowym, w przypadku spastyczności dotyczącej ograniczonej liczby mięśni, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi.  Leki takie działają  bowiem na wszystkie mięśnie, również te, których wytrzymałość i siła są kluczowe dla naszej sprawności. Ponadto często powodują senność i trudności z koncentracją. Decyzja o ich zastosowaniu powinna być dobrze przemyślana.

Spastyczne mięśnie wymagają regularnego rozciągania! Każdą grupę, np. zginacze stawu łokciowego –biceps i  kilka mniej znanych mięśni -  co najmniej 10 minut dziennie! Jest to bardzo korzystna forma pracy własnej, którą możesz z powodzeniem wykonać w domu np. w czasie oglądania ulubionych programów telewizyjnych. Mięśnie z cechami spastyczności potrzebują treningu siłowego i ruchu. Pod tymi słowami kryje się wiele skomplikowanych pozycji i ćwiczeń. Rozpocznij je pod okiem fizjoterapeuty, który zaplanuje i poprowadzi rehabilitację ruchową z uwzględnieniem Twoich indywidualnych uwarunkowań.

Czytaj także: Dobrze jest chodzić. Ale w czym ?

 

                                                                                


Informacje zawarte w tym artykule służą wyłącznie do celów edukacyjnych i informacyjnych, dlatego nigdy nie mogą zastąpić opinii pracownika służby zdrowia.

Wszystkie materiały umieszczone na portalu ŚwiatRehabilitacji są chronione prawami autorskimi.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.




Dowiedz się więcej na temat prawidłowego wystawiania komentarzy

Wskazówki

Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja