16 czerwca 2019

Podczas aktywności dnia codziennego wiele czasu spędzamy w pozycji stojącej, szczególnie przenosząc ciężar na jedną nogę. Tego typu aktywność wymaga stabilizacji biodra ze strony mięśni pośladkowych. Ich szczególna praca to również aktywność sportowa, szczególnie bieganie i faza lądowania. Z czasem przeciążania kumulują się, co może doprowadzić do powstania pierwszych dolegliwości bólowych w rejonie mięśni pośladkowych i ich przyczepów.

Anatomia i uszkodzenia

Mięśnie pośladkowe stanowią grupę mięśni, na którą składają się: mięsień pośladkowy wielki, średni oraz mały. Należą one do grupy mięśni tylnych obręczy biodrowej. Są to najsilniejsze mięśnie działające na staw biodrowy. Biegną one od kości biodrowej do kości udowej. Mięsień pośladkowy wielki kieruje się ku dołowi, natomiast mięsień pośladkowy średni i mały bardziej ku zewnętrznej powierzchni miednicy, co ma wpływ na pełnione przez nie funkcje.

Mięsień pośladkowy wielki pełni głównie funkcję prostownika stawu biodrowego, jednocześnie wspomagając utrzymanie pionowej postawy ciała. Mięśnie pośladkowe średni i mały są przede wszystkim odwodzicielami (ruch uda do boku), biorą udział również w prostowaniu stawu biodrowego jak i ruchach rotacyjnych. Zaraz obok mięśni pośladkowych znajduje się staw biodrowy, który przenosi ciężar tułowia na kończyny dolne, kilka centymetrów dalej znajdują się stawy krzyżowo-biodrowe pełniące funkcję amortyzatora jak i połączenia pomiędzy kończynami dolnymi a kręgosłupem. Cały ten rejon jest stabilizowany dużą grupą więzadeł.

Przeciążenia mięśni pośladkowych doprowadzają do szeregu zmian. Dochodzi m.in. do pojawienia się zrostów, uszkodzeń włókien kolagenowych oraz skrócenia mięśni i ograniczeń powięzi. Mięśnie poddawane zbyt dużym obciążeniom z czasem stają się na nie mniej odporne, jednocześnie pojawia się ból.   

Objawy

Pacjent może odczuwać ból i tkliwość z bocznej strony biodra, na pośladku lub wzdłuż bocznej i tylnej strony uda. Ból zazwyczaj będzie się nasilał w pozycji stojącej oraz podczas chodzenia. Bardzo bolesne może być wchodzenie i schodzenie ze schodów. Dodatkowo w rejonie bólu mogą być słyszalne trzaski i przeskakiwanie. Bardzo często objawy pojawiają się tylko po jednej stronie.

W pierwszym etapie dysfunkcji objawy pojawiają się tylko na początku ruchu, natomiast po rozruszaniu mijają. Niestety w przypadku zmian zaawansowanych objawy mogą nasilać się wraz z postępowaniem obciążeń.

W przypadku braku terapii zwiększające się napięcie mięśniowe będzie skutkowało zwiększonym obciążeniem stawu biodrowego, które przyspiesza powstanie zmian zwyrodnieniowych.

Przyczyny   

Przyczyn przeciążeń mięśni pośladkowych jest kilka. Często na powstanie dolegliwości składa się kilka z nich naraz. Najczęstszą przyczyną jest długotrwała praca w pozycji stojącej. Aktywuje ona mięśnie pośladkowe i z czasem mięśnie zaczynają się skracać, pojawiają się zrosty i ból. Objawy są bardziej nasilone u tych pacjentów, którzy przenoszą ciężar tylko na jedną nogę.

Bardzo często zdarza się, że przyczyna problemu związana jest z asymetrią układu ruchu. U osób, które maja skoliozę (skrzywienie kręgosłupa) lub asymetrię ustawienia miednicy często funkcjonalnie jedna kończyna dolna „skraca się” (kości nie zmieniają długości, ale ustawienie stawów powoduje pozorne skrócenie). Sytuacja taka będzie miała wpływ na znaczne większe obciążenie mięśni pośladkowych po jednej stronie podczas stania, chodzenia a szczególnie podczas biegania.

Najbardziej narażeni na tego typu przeciążenia są sportowcy, a szczególnie biegacze. Podczas biegania nasze ciało wykonuje stale powtarzalne ruchy, które z czasem powodują przeciążenia układu ruchu. Czynnikami predysponującymi do przeciążeń mięśni są również błędy treningowe, zarówno u amatorów jak i zawodowców. Bieg w zbyt intensywnym tempie, zbyt długi kilometraż, ciężka trasa biegu (np. bieg górski), brak odpowiedniej regeneracji mogą być czynnikami przeciążeń mięśni pośladkowych.

Przeciążenia mięśni pośladkowych u sportowców to również brak profilaktyki. Żeby intensywny program treningowy nie zakończył się urazem istotne jest rozciąganie przed i po treningu oraz rolowanie na rolerze (specjalny wałek do masażu mięśni) lub specjalnej piłce. Wielu biegaczy nie znajduje czasu na profilaktykę co z czasem prowadzi do powstania pierwszych dolegliwości bólowych.

U wielu pacjentów ból pojawia się także w wyniku dysfunkcji w obrębie kręgosłupa, stawów krzyżowo-biodrowych oraz stawów biodrowych. Jest to rejon najczęstszych przeciążeń w całym układzie ruchu. Przeciążenia mięśni, zablokowanie stawu w tym rejonie będzie skutkowało napięciem wszystkich mięśni w rejonie miednicy w tym mięśni pośladkowych.

Diagnostyka

Rozpoczęcie diagnostyki przez lekarza lub fizjoterapeutę będzie polegało na ocenie testów ruchomości stawów: biodrowego, kręgosłupa lędźwiowego, krzyżowo-biodrowego oraz palpacji mięśni pośladkowych. Ponadto istotna będzie ocena siły mięśniowej. Przydatna będzie także ocena pozostałych stawów kończyny dolnej. Jeśli chodzi o diagnostykę obrazową to pomocne może być badanie USG w celu oceny mięśni pośladkowych i ich przyczepów. Pomocne może być badanie RTG w ocenie blisko znajdującego się stawu biodrowego

Diagnostyka różnicowa

Żeby nie popełnić pomyłki należy wykluczyć schorzenia mogące dawać podobne objawy. Podczas diagnostyki różnicowej należy wykluczyć m.in.: zapalenie kaletki mięśni pośladkowych, chorobę zwyrodnieniową stawu biodrowego, dyskopatię z objawami korzeniowymi, dysfunkcje stawów krzyżowo-biodrowych, dysfunkcje stawów kręgosłupa lędźwiowego.

Jeżeli szukasz informacji o leczeniu, rehabilitacji i rokowaniach w przypadku przeciążenia mięśni pośladkowych kliknij tutaj.

Bibliografia:

  1. B. Green: Ortopedia Nettera, 2007

  2. Ignasiak Z.: Anatomia układu ruchu.

  3. Radzimińska A., Zimmermann A.A., Weber-Rajek M., Strojek K., Bułatowicz I., Goch A., Zukow W.: Jałowe martwice kości, charakterystyka choroby i postępowanie fizykalne – przegląd literatury.

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2019-06-16

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja