12 listopada 2018

Padaczka u dzieci, inaczej zwana epilepsją nie jest odrębną jednostką chorobową. Jest to złożona grupa przewlekłych zaburzeń pochodzenia neurologicznego, to zespół symptomów zarówno psychicznych, somatycznych jak i wegetatywnych pojawiający się w wyniku zmian w metabolizmie i morfologii mózgu. Charakteryzuje się napadami padaczkowymi, które przez długi czas są utajone. Sam incydent napadowy jest skutkiem przejściowych nieprawidłowości w pracy mózgu, które polegają na gwałtownych i nadmiernych samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w neuronach, czyli komórkach nerwowych.

Napady mogą być różnorodne pod względem intensywności jak i czasu trwania. Występują krótkie i ledwo zauważalne ale też długie i silne wstrząsy. Incydenty epilepsyjne ze względu na to, że należą do niejednorodnej grupy mają różne objawy przy czym nie każda utrata świadomości czy napad drgawkowy będzie określany jako padaczka.

Na epilepsję choruje około 1 % populacji świata czyli mniej więcej 65 milionów osób. Większość z nich mieszka w krajach rozwijających się. Odsetek przypadków padaczki wzrasta wraz z wiekiem, choć różni się to w zależności od pochodzenia.

Anatomia i uszkodzenia

Podłożem padaczki u dzieci są nieprawidłowości i zaburzenia w czynności bioelektrycznej mózgu. Mogą się one rozwijać w konkretnym miejscu tzw. ognisku padaczkowym. Z czasem nieprawidłowości rozprzestrzeniają się na cały mózg tzw. uogólnione wyładowania. Incydenty, czyli napady padaczkowe można podzielić na dwie grupy:

  • częściowe (najczęstsze), w których wyładowania obejmują wyłącznie jedną półkulę mózgu. Dzielimy je na proste (objawy autonomiczne ruchowe, zaburzenia psychiczne i somatosensoryczne), złożone (najpierw lekkie później zaburzenia świadomości) oraz ogólne.

  • uogólnione, gdzie wyładowania zajmują obie półkule.

Objawy

Najbardziej charakterystycznymi objawami epilepsji są napady padaczkowe (drgawkowe). Istnieje kilka rodzajów napadów:

  • napad duży, inaczej zwany toniczno-klonicznym, podczas którego pacjent traci przytomność, upada na podłoże, jego mięśnie są silnie napięte a głowa automatycznie odgina się ku tyłowi. Najczęściej chory przestaje oddychać świadomie, występują drgawki kończyn górnych i dolnych w wyniku których może dojść do przygryzienia języka a nawet mimowolnego oddawania moczu czy stolca.

  • napad mały, który objawia się chwilą zastygnięcia w bezruchu. Najczęściej dzieci wykonując jakąś czynność codzienną nagle tracą kontakt z otoczeniem co jest bardzo charakterystyczne, choć często mylone np. z objawami autyzmu.

  • napad miokloniczny, charakteryzujący się skurczami mięśniowymi, podczas których pacjent nie traci przytomności.

  • napad atoniczny, który objawia się utratą przytomności, najczęściej upadkiem na ziemię i zwiotczeniem mięśni.

Napady padaczki u dzieci (zazwyczaj mieszane) mogą mieć jeszcze odmienne warianty kliniczne, które występują głównie w padaczce wieku dziecięcego.

Przyczyny 

Przyczyny występowania padaczki w większości przypadków są nieznane. Najczęściej epilepsja jest skutkiem urazów mózgu, udarów ale także nadużywania zarówno narkotyków jak i alkoholu. Incydenty padaczkowe mogą być również skutkiem zbyt intensywnej aktywności komórek nerwowych kory mózgu.

Innymi przyczynami może być nowotwór, krwotok podpajęczynówkowy, zapalenie mózgu i opon mózgowych, toksyczno-metaboliczne uszkodzenie tkanki mózgowej.

W wieku dziecięcym przyczyną epilepsji są często uwarunkowania genetyczne choć najczęściej jest to tak zwana padaczka idiopatyczna, czyli występująca bez ustalonej przyczyny. Czasem powodem występowania jest uraz mózgu, który wystąpił już w okresie okołoporodowym lub na późniejszym etapie życia.

Diagnostyka

W procesie diagnostyki istotny jest wywiad dotyczący okoliczności pojawienia się napadów oraz ich charakterystyki. Kluczową sprawą są wszystkie objawy i jednostki chorobowe, które współwystępują razem z padaczką. W cele rozwinięcia diagnostyki lekarz może zlecić następujące badania: TK (Tomografia Komputerowa), MR (Rezonans Magnetyczny), EEG (Elektroencefalografia) oraz badania krwi.

Diagnostyka różnicowa

Błędna diagnostyka w przypadku padaczki u dzieci jest dość częsta. Wiele innych dysfunkcji charakteryzuje się podobnymi objawami np. omdlenie, migrena, napad paniki, hiperwentylacja, narkolepsja a także psychogenne napady rzekomopadaczkowe (PNES). Statystyki pokazują, że nawet co piąty pacjent leczony na padaczkę ma PNES. Odróżnienie tych dwóch jednostek chorobowych bez szczegółowych badań jest dość trudne.


U dzieci mogą występować zachowania, które można łatwo pomylić z napadem padaczkowym.
Często pojawiają się u nich napady bezdechu, moczenia nocnego, koszmary podczas snu, tiki, napady dreszczy czy refluks żołądkowo-przełykowy. Zaburzenia metaboliczne takie jak hipoglikemia i tężyczka również mogą powodować jednorazowe napady drgawek. Błędem jest także traktowanie napadów drgawkowych u noworodków jako objawów epilepsji. Ich przyczyną jest bowiem zmęczenie poporodowe oraz przemijające nieprawidłowości metaboliczne. Jeśli jednak napady te nie ustają wraz z upływem czasu należy rozszerzyć diagnostykę.

Leczenie

W większości przypadków, lekarze są w stanie kontrolować napady padaczki odpowiednimi lekami. Padaczkę u dzieci koniecznie trzeba leczyć, by nie doprowadzić do stałych zmian w mózgu, które mogą doprowadzić nawet do zgonu. Głównym celem leczenia jest poprawa jakości życia chorego na co dzień. Kiedy chory reaguje nieprawidłowo lub w ogóle nie wykazuje żadnej reakcji na podawane leki rozważa się nawet leczenie operacyjne, neurostymulację a nawet zmianę nawyków żywieniowych. Najważniejsza jest jednak stała kontrola lekarza, który dokładnie obserwuje co dzieje się z pacjentem.

Osoby cierpiące na padaczkę zazwyczaj nie korzystają z rehabilitacji ani z zaopatrzenia ortopedycznego jeśli choroba nie wiąże się z innymi jednostkami chorobowymi. Epilepsja sama w sobie nie jest wskazaniem do rehabilitacji a do większości zabiegów fizykoterapii (np. elektroterapii, magnetoterapii) jest wręcz przeciwwskazaniem. Reakcja na różnego rodzaju bodźce może powodować wystąpienie napadów lub je nasilać.

Proces rehabilitacji jest jednak wdrażany w wielu przypadkach, w których epilepsja jest objawem towarzyszącym lub sama spowoduje urazy i dysfunkcje chorego. Program rehabilitacji jest wtedy indywidualnie dopasowany do każdego pacjenta pod kątem jego obecnych dysfunkcji i ograniczeń.

Leczenie farmakologiczne

W przypadku padaczki lekarze najczęściej przepisują leki. Pacjent powinien przyjmować je systematycznie. Niestety leki przeciwpadaczkowe często powodują wiele objawów ubocznych, dlatego wybór leku jest niezwykle istotny i zależy od kilku kwestii: typ napadu, interakcje z innymi lekami, choroby towarzyszące, wiek chorego oraz styl życia.

Leczenie operacyjne

W niektórych przypadkach niezwykle skuteczną metodą jest zabieg operacyjny. Od kilku lat stosuje się innowacyjną metodę leczenia chirurgicznego, polegającą na założeniu implantów (elektrod) do nerwu błędnego. Stymulator tego nerwu hamuje napady padaczkowe.

Rokowania

Pojedynczy napad padaczkowy o standardowym przebiegu nie wpływa zagrażająco na życie chorego. Potencjalne niebezpieczeństwo może wystąpić, gdy incydent pojawi się w czasie niesprzyjających warunków otoczenia np. w czasie pracy na wysokości, podczas kąpieli, używania niebezpiecznych narzędzi czy jazdy samochodem. Najbardziej zagrażający jest stan padaczkowy, gdzie objawy napadu przedłużają się do ponad 30 minut lub są krótsze ale następują po sobie bez żadnej przerwy. W takich przypadkach dochodzi do niedotlenienia mózgu, które doprowadza do obrzęku mózgu i może nawet powodować nagłą śmierć.


Bibliografia:

  1. Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004

  2. Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2018-11-12

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.

Logowanie / Rejestracja