25 października 2018

Mózgowie porażenie dziecięce (MPD) jest najczęstszą przyczyną niepełnosprawności u dzieci. Większość z nich - w tym dzieci z głęboką niepełnosprawnością - osiąga dorosłość. Sprawność dorosłych z MPD pogarsza się w miarę upływu czasu. Jest to związane z mniejszą dostępnością rehabilitacji oraz wtórnymi powikłaniami w układzie mieśniowo-szkieletowym. Mózgowe porażenie dziecięce zostało szczegółowo opisane w oddzielnym tekście w dziale poświęconym pediatrii. W poniższym artykule przedstawiono wybrane zagadnienia dotyczące niepełnosprawności oraz leczenia mózgowego porażenia dziecięcego u doroslych.


ANATOMIA I USZKODZENIA

Czynniki wywołujące chorobę doprowadzają do obumarcia części komórek mózgu i trwale upośledzają określone funkcje układu nerwowego. Na przykład uszkodzenie struktur pobudzających mięśnie dłoni powoduje jej niedowład i ogranicza możliwość wykorzystywania ręki w czynnościach codziennych.

OBJAWY 

Niepełnosprawność ruchowa jest głównym objawem mózgowego porażenia dziecięcego - prawidłowy rozwój motoryczny wyklucza zdiagnozowanie MPD. Większość chorych cierpi z powodu spastycznego niedowładu kończyn. U części chorych obserwuje się obniżenie napięcia mięśni oraz problemy z koordynacją ruchową. Rzadziej podstawowym objawem choroby są ruchy mimowolne. Opisane zaburzenia ruchowe mogą współwystępować u jednego dziecka.

Dużym problemem związanym z mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD) u dorosłych są wtórne powikłania w układzie mięśniowo-szkieletowym. W populacji chorych z porażeniem czterokończynowym 75% ma zwichnięte biodro, 73% przykurcze mięśni, a 72% skrzywienie kręgosłupa. U wielu osób pomimo starannej rehabilitacji z biegiem lat pojawiają się deformacje stawów.

U dorosłych z mózgowym porażeniem dziecięcym często pojawiają się oznaki starzenia pomimo niezaawansowanego wieku. Wynikają one z przeciążeń jakim poddawane są ich ciała w czasie prostych czynności codziennych. Do objawów przedwczesnego starzenia należą:

  • nasilony ból

  • trudności z chodzeniem

  • sztywność mięśni

  • zwiększone ryzyko upadków

  • problemy z uzębieniem

  • długotrwałe skutki uboczne leczenia farmakologicznego i zabiegów chirurgicznych

Anderson Ch. i Mattssen E. przeprowadziły badanie na grupie 221 dorosłych na mózgowe porażenie dziecięce w wieku od 20 do 58 lat. 39% badanych mogło chodzić bez pomocy ortopedycznych w domu i poza nim, 27% nigdy nie opanowało umiejętności chodzenia, 9% utraciło możliwość chodzenia, z czego większość przed osiągnięciem 35 roku życia.  1/3 badanych zgłaszała pogorszenie chodu. Przyczyn tego stanu upatrywali oni w problemach z kolanami, zwiększeniu spastyczności, problemach z równowagą oraz w braku treningu fizycznego. Jedynie 20% przebadanych osób nigdy nie korzystało z wózka inwalidzkiego, zaś 60% posiadało co najmniej jeden.

Wielu chorych cierpi z powodu zaburzeń towarzyszących objawom ruchowym. Do najbardziej powszechnych należą: zaburzenia słuchu, wzroku, niepełnosprawność intelektualna, epilepsja, ubytki czucia, zaburzenia zachowania, zaburzenia endokrynologiczne oraz zaburzenia układu moczowo-płciowego.

LECZENIE

Leczenie dorosłych z mózgowym porażeniem dziecięcym ma charakter objawowy. Odpowiednie leczenie farmakologiczne i regularna rehabilitacja ruchowa umożliwiają złagodzenie wielu objawów choroby i pomagają utrzymać sprawność fizyczną na możliwie wysokim poziomie. Leki są często wykorzystywane w leczeniu spastyczności, ruchów mimowolnych, zaburzeń psychiatrycznych, zaburzeń układu pokarmowego, trudności z oddychaniem oraz infekcji. Stosując środki farmakologiczne obok potencjalnych korzyści zawsze należy rozważyć skutki niepożądane - zwłaszcza w wypadku długotrwałego leczenia.

Rehabilitacja i fizjoterapia

Rehabilitacja jest rekomendowana pacjentom z MPD od wczesnego dzieciństwa i jest dla nich równie istotna po osiągnięciu dorosłości. Jej zasadniczym celem jest zwiększenie aktywnego udziału chorych w czynnościach codziennych oraz umożliwienie satysfakcjonującego uczestnictwa w życiu społecznym. Fizjoterapia umożliwia pacjentom osiągnięcie maksymalnych możliwości funkcjonalnych oraz zapobiega rozwojowi powikłań związanych z chorobą.

Badania wskazują, że dorośli z mózgowym porażeniem dziecięcym są bardziej narażeni na cukrzycę, astmę oraz choroby serca. Schorzenia te przyczyniają się do pogłębienia deficytów ruchowych i zmniejszenia wydolności organizmu, wpływają na pogorszenie jakości chodu i nasilają ból mięśni oraz stawów. Regularna rehabilitacja ruchowa zmniejsza ryzyko rozwoju wymienionych chorób i ich powikłań.

Chorym zaleca się regularny trening ukierunkowany na poprawę wydolności, ćwiczenia wzmacniające oraz ćwiczenia zwiększające mobilność stawów. Wskazane są także wszelkie formy aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym.

Dorośli z MPD często korzystają z zaopatrzenia ortopedycznego. Obejmuje ono dobór, dopasowanie oraz stosowanie przedmiotów i urządzeń, ułatwiających chorym wykonywanie codziennych czynności. Mogą one ułatwiać utrzymanie równowagi (np. laski, chodziki etc.) oraz korygować pozycję i zwiększać stabilność stawów (ortezy). Część urządzeń umożliwia czynności niewykonalne w związku z niepełnosprawnością (np. wózki inwalidzkie, pionizatory). Należy pamiętać, że nadmierne i nieodpowiednie stosowanie pomocy ortopedycznych może ograniczać naturalną aktywność mięśni. W konsekwencji ogranicza ono nabywanie umiejętności ruchowych przez chorego oraz jego aktywny udział w czynnościach codziennych. mięśni.  W związku z powyższym, decyzja o zakupie środków pomocniczych najlepiej odpowiadających potrzebom pacjenta powinna zostać podjęta po konsultacji z fizjoterapeutą.

ROKOWANIA

Rozwój zaburzeń ruchowych oraz zaburzeń towarzyszących mózgowemu porażeniu dziecięcemu w kolejnych etapach dorosłości jest wciąż niedostatecznie poznany. Oczekiwana długość życia osób z MPD jest porównywalna z populacją ogólną. Niepełnosprawność wynikająca z choroby nakłada się zwykle na zmiany wynikające z naturalnego procesu starzenia i wpływa negatywnie na sprawność chorych.  Pomimo  niepełnosprawności ruchowej wsparcie medyczne oraz wsparcie organizacji społecznych umożliwia wielu chorym produktywne i satysfakcjonujące życie.

Bibliografia:

  1. Stavski M. i in., Cerebral Palsy – Trends in epidemiology and recent development in prenatal mechanism of disease. treatment and prevention, Frontiers in Pediatrics 2017, vol. 5, s. 21.

  2. Andersson Ch., Mattsson E., Adults with cerebral palsy: a survey describing problems, needs, and resources, with special emphasis on locomotion, Developmental medicine and child neurology 2001, vol. 43(2), s. 76-82.

  3. Odding E. i in., The epidemiology of cerebrel palsy: Incidence, impairments and risk factors, Disability and rehabilitation 2006, 28(4), s. 183-191.

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2018-10-25

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja