02 lutego 2020

Mózgowe porażenie dziecięce (MPD) to zespół objawów o charakterze niepostępującym, które dotyczą ośrodkowego układu nerwowego. Do zaburzeń może dojść już w łonie matki, w trakcie porodu lub w okresie okołoporodowym.

Mózgowe porażenie dziecięce (MPD) to zespół objawów o charakterze niepostępującym, które dotyczą ośrodkowego układu nerwowego. Do zaburzeń może dojść już w łonie matki, w trakcie porodu lub w okresie okołoporodowym.

Objawy MPD u każdego dziecka są inne. Wszystko zależy od rozległości zmian i wpływu czynników zewnętrznych i wewnętrznych. Jedną z podstawowych dysfunkcji są zaburzenia rozwoju ruchowego. Możemy wyróżnić tu kilka postaci MPD:

  • spastyczną - u małego pacjenta występuje podwyższone (wzmożone) napięcie mięśniowe, można zaobserwować także występowanie niektórych odruchów patologicznych. W trakcie rozwoju dziecka pojawiają się liczne „przykurcze”, które utrudniają wykonywanie swobodnych ruchów i lokomocję.

  • atetotyczną - uszkodzony zostaje układ pozapiramidowy. Dziecko wykonuje nieskoordynowane ruchy, często nie ma nad nimi kontroli. Może tutaj występować zarówno wzmożone, jak i obniżone napięcie mięśniowe.

  • ataktyczną - uszkodzony jest wówczas układ przedsionkowo - móżdżkowy. Dziecko ma problemy z utrzymaniem równowagi, ma problemy z orientacją własnego ciała w przestrzeni.

  • mieszaną - „przeplatają” się tutaj objawy z wyżej wymienionych postaci.

Deficyty ruchowe występują u wszystkich dzieci ze zdiagnozowanym mózgowym porażeniem dziecięcym. Mogą również występować objawy towarzyszące: upośledzenie umysłowe (40-60 % dzieci), zez (20-60% dzieci), drgawki (50% dzieci), problemy logopedyczne (50-80% dzieci).


Szacuje się, że w Polsce MPD występuje u 3 dzieci na 1000 żywo urodzonych. W skali świata jest blisko 17 milionów chorych.

Tak jak już wcześniej wspomniano do uszkodzenia może dojść na różnych etapach rozwoju dziecka. Szacuje się, iż czynniki prenatalne to 20% przypadków, okołoporodowe 60%, natomiast poporodowe 20%.

Do przyczyn prenatalnych możemy zaliczyć:

  • Embriopatie - dotyczą okresu zarodkowego, powstają pomiędzy 15 a 75 dniem rozwoju dziecka. Jest to niezwykle istotny okres, ponieważ właśnie wtedy powstają narządy i układy w ciele człowieka. Jak może dojść do uszkodzenia płodu? Zazwyczaj dzieje się tak, gdy mama przejdzie chorobę wirusową: półpasiec, ospę wietrzną, świnkę, różyczkę. Jeśli chodzi o ostatnią z chorób największe zagrożenie stanowi zarażenie w pierwszym kwartale ciąży. Należy pamiętać, że jeśli u najbliższych występuje którakolwiek z chorób mama powinna unikać kontaktu z nimi. Należy pamiętać również o szczepieniach, które pozwolą uniknąć zachorowania. Jeśli ciąża jest planowana można również wcześniej wykonać morfologię krwi z określeniem przeciwciał - pozwoli to stwierdzić, czy matka posiada odporność na daną chorobę. Embriopatie mogą również powstać poprzez szkodliwe działanie związków chemicznych stosowanych zarówno w warunkach domowych jak i przemyśle. Jeśli więc matka narażona jest na działanie właśnie takich czynników, należy bezwzględnie ich unikać!

  • Fetopatie - dotyczą one okresu płodowego - czyli po 75 dniu ciąży. W fetopatii zagrożeniem są choroby bakteryjne: kandydoza, kiła, toksoplazmoza. Szkodliwe są wszelkie czynniki toksyczne: narkotyki, papierosy, alkohol, promieniowanie rentgenowskie. Warto więc pamiętać o regularnie wykonywanych badaniach w trakcie trwania ciąży. Chciałabym poświęcić kilka słów o zakażeniu toksoplazmozą. Zapewne niektórzy z was kojarzą ją jedynie z odchodami zwierząt (głównie kotów). Owszem, chorobą tą można się zarazić przez kontakt ze zwierzęciem. Drogę zakażenia stanowi również źle dogotowane mięso lub nieodpowiednio umyte warzywa oraz owoce!

    Pamiętajcie więc, aby szczególną uwagę zwrócić na przyrządzanie posiłków i dbanie o higienę rąk przed każdym posiłkiem. Pamiętajcie też o szkodliwości przyjmowanych leków. Wszystko bowiem przez łożysko przedostaje się do waszego malca. Zaleca się aby nie przyjmować leków od 3 do 8 tygodnia ciąży (o ile nie jest to konieczne). Wtedy właśnie powstają wszystkie ważniejsze organy dziecka. Na tym etapie ciąży wirusy w większości przypadków nie są w stanie spowodować u malucha mózgowego porażenia dziecięcego, natomiast mogą przyczynić się do powstania zapalenia opon mózgowych.

Do czynników okołoporodowych, które mogą spowodować powstanie MPD możemy zaliczyć między innymi:

  • urazy - szacuje się, że występują one w trakcie 3 % porodów. Możemy do nich zaliczyć złamania, uszkodzenia nerwów czy narządów wewnętrznych.

  • wewnątrzmaciczne wahania

  • czynniki infekcyjne - zaliczyć możemy tutaj zakażenia wirusowe, bakteryjne czy pasożytnicze.

  • niedotlenienie mózgu - jest to najczęstsza przyczyna. Może do niego dojść na kilka sposobów: w wyniku zakłócenia wymiany gazowej u matki, niedostatecznej podaży tlenu do łożyska lub chorób metabolicznych w przebiegu ciąży. Większość z tych czynników da się wykryć w trakcie wizyty u lekarza ginekologa (lekarz wykonuje wówczas badanie USG i ocenia prawidłowość przepływów). Niedotlenienie, które pojawi się w trakcie rozwoju płodowego dziecka powoduje zazwyczaj uszkodzenie naczyń układu nerwowego. Następstwem takiego stanu mogą być krwawienia do mózgu dziecka.

    Najczęściej do niedotlenia przyczynia się jednak przedłużający się poród oraz silne owinięcie pępowina. Niestety występowanie pierwszego z tych czynników może być związane z nieprawidłową decyzją lekarza odnośnie porodu siłami natury lub braku szybkiej reakcji kiedy występują komplikacje. Często w trakcie samej akcji porodowej dochodzi także do nieprzewidywalnej zmiany pozycji przez dziecko. Ryzyko występowania MPD dotyczy również dzieci, które urodziły się przedwcześnie.




Do czynników poporodowych mogących spowodować powstanie MPD możemy zaliczyć:



- urazy, w trakcie których doszło do trwałego urazu mózgu

- zapalenie mózgu lub opon mózgowych

- zatrucia toksynami

- niedotlenienie mózgu


Pamiętajcie, że wiele czynników ryzyka rozwoju MPD da się minimalizować i to już na etapie planowania ciąży. Dotyczy to obojga rodziców. Przyszłe mamy powinny pamiętać o wcześniejszym (minimum 3 miesiące przed planowanym poczęciem) przyjmowaniem kwasu foliowego. Pozwala on ograniczyć ryzyko występowania wad wrodzonych w obrębie układu nerwowego dziecka. Równie istotna jest zbilansowana dieta, unikanie używek oraz regularne podejmowanie aktywności fizycznej.

Wiele osób ma w swoim otoczeniu osobę z MPD. Duża część z tych osób pracuje, spełnia się zawodowo, ma normalny dom i rodzinę. MPD nie należy kojarzyć z upośledzeniem intelektualnym, ponieważ bardzo często ono w ogóle nie występuje. W każdym jednak przypadku występują deficyty w obrębie narządu ruchu - u każdego pacjenta są one indywidualne. Jednak poprzez stałą rehabilitację można je łagodzić.

Bibliografia:

1. Milewska A. i wsp., Analiza czynników ryzyka mózgowego porażenia dziecięcego, w: Nowa Pediatria 4/2011, s.
2. Zabłocki Kazimierz, Mózgowe porażenie dziecięce w teorii i praktyce, wyd. Akademickie Żak, Warszawa 2004, s. 10-12, 24-30
3. Pogorzelczyk M., Gajewska E., Terapia dziecka z mózgowym porażeniem dziecięcym z punktu widzenia fizjoterapeuty w: Polski Przegląd nauk o Zdrowiu, 1(38) 2014, s. 43

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 5 - 1 głosy




dnia 2020-02-02

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.








Logowanie / Rejestracja