10 grudnia 2018

Każda z przyszłych mam zapewne niejednokrotnie spotkała się z terminem dysplazja stawu biodrowego u niemowląt. Czym jednak jest dysplazja? Czy jej stwierdzenie jest groźne dla dziecka? W tym artykule postaram się odpowiedzieć na to pytanie oraz przedstawić jak ważne są badania profilaktyczne.


Dysplazja stawu biodrowego i jej konsekwencje


Dysplazja stawu biodrowego u niemowląt to pierwotne uszkodzenie biodra oraz zawiązka miednicy. Dysplazja wpływa zarówno na sam staw biodrowy jak i na układ mięśniowy. Szacuje, się że aż sześć razy częściej występuję u dziewczynek. Może występować zarówno jako dysfunkcja jednostronna lub dwustronna (znacznie częściej). Dysplazja stawów biodrowych objawia się przede wszystkim niestabilnością biodra. Kość udowa przesuwa się poza swoją prawidłową oś, co skutkuje przeskakiwaniem w stawie. Nieleczona dysplazja może doprowadzić do zwichnięć w stawie biodrowym. Jego objawami są:

  • późne rozpoczęcie chodzenia -dzieci ze zwichnięciem zwykle zaczynają chodzić po 14-15 miesiącu życia,

  • przy jednostronnej zmianie dochodzi do utykania, przy zmianach w obydwu stawach chód określany jest mianem tanecznego, kaczkowatego. Uwypukla się brzuch z jednoczesnym pogłębieniem lordozy lędźwiowej,

  • występuje objaw Trendelenburga - w pozycji stojącej jednonóż miednica opada po zdrowej stronie. Spowodowane jest to osłabieniem mięśni pośladkowych po stronie chorego stawu biodrowego.

Czytaj także: Umiejętności dziecka do 3 miesiąca życia – na co zwrócić uwagę?

Nie do końca znane są przyczyny powstawania dysplazji stawu biodrowego u niemowląt. Przypuszcza się jednak, że dysfunkcji może sprzyjać złe ułożenie płodu w łonie matki (zgięcie kończyn dolnych) - pozycja ta wpływa na nadmierne rozciągnięcie torebki stawowej i więzadła głowy kości udowej. Zbyt małą ilość wód płodowych w trakcie ciąży może również przyczynić się do powstania dysplazji (dziecko ma ograniczoną ruchomość, nóżki ustawiają się w wyproście w stawach kolanowych i nadmiernym zgięciu w stawach biodrowych). Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku porodu pośladkowego.

W przypadku dysplazji stawu biodrowego niezmiernie istotne są badania profilaktyczne, które mogą pomóc wykryć dysfunkcję już w bardzo wczesnej fazie. Pierwsze badanie powinno być wykonane już w pierwszej dobie życia dziecka. W tym celu lekarz rozbiera malucha i obserwuje spontaniczną czynność kończyn dolnych, ocenia również czy fałdy pośladkowe i pachwinowe są symetryczne.

Wykonany powinien być również test Ortolaniego - gdzie lekarz wykonuje zgięcie w stawach biodrowych wraz z delikatnym dociskiem. W przypadku dysplazji głowa wysuwa się poza panewkę co wyczuwalne jest jako charakterystyczne przeskakiwanie. Często możesz usłyszeć ten dźwięk w trakcie przewijania swojego maluszka. Objaw ten można zbadać u niemowląt do 3 miesiąca życia. Pediatra może również wykonać test Barlowa. W trakcie jego wykonania pod palcami badający wyczuwa przemieszczanie się głowy kości udowej. Wielu lekarzy nie zaleca wykonywać go po 10 dniu życia, ponieważ można doprowadzić do zwichnięcia stawu biodrowego.

Czytaj także: Chodzenie na palcach u dziecka – przyczyny i diagnostyka



Badania profilaktyczne


W przypadku badań profilaktycznych niezmierne istotne jest badanie USG stawów biodrowych. Jest ono bezpieczne dla dziecka a także łatwo dostępne w wielu placówkach medycznych. W większych placówkach (zazwyczaj na NFZ), miejscem gdzie wykonuje się tego typu badania jest poradnia preluksacyjna. To badanie jest również wykonywane w wielu gabinetach prywatnych. Optymalnie pierwsze badanie powinno być wykonane już na oddziale noworodkowym (choć wszystko zależy od systemu pracy danej placówki). Należy powtórzyć je po 3-4 miesiącach. Jeśli u Twojego dziecka w pierwszym badaniu USG stwierdzono nieprawidłowości kolejne badanie powinno się wykonać po upływie około 6 tygodni. Badanie ultrasonograficzne pozwala zarówno na ocenę ewentualnych zmian jak i postęp prowadzonego leczenia (jeśli istnieje taka potrzeba).

W dalszym etapie diagnostyki lekarz często wykonuje pomiary kończyn dolnych. Zaleca się aby wykonać je około 18 miesiąca życia. Lekarz dokonuje wówczas pomiarów za pomocą centymetra - w odniesieniu do określonych punktów anatomicznych na ciele dziecka. Również w tym okresie warto ocenić chód dziecka - jeśli z jakichkolwiek przyczyn dysplazja była wcześniej pominięta na tym etapie lekarz może zaobserwować tzw. chód kaczkowaty lub utykający.

Czytaj także: Pierwsze buty dla dziecka – dowiedz się jakie wybrać?

Jeśli u swojego dziecka zaobserwujesz, któryś z niżej przedstawionych objawów koniecznie skonsultuj się z lekarzem ortopedą w celu wykluczenia zwichnięcia stawu biodrowego:

  • ciągłe utykanie - dziecko zaczyna się kołysać, bark przesuwa się w stronę przeciwną (w przypadku zmiany jednostronnej). Jeśli dysplazja występuje obustronnie dziecko porusza się chodem kaczkowatym, pogłębia się lordoza lędźwiowa oraz uwypukla brzuch.

  • zanik mięśni pośladkowych

  • pozorne skrócenie długości jednej z kończyn dolnych

  • asymetria fałdów pachwinowych i/lub udowych.

Niezmiernie istotne jest wykonywanie wszystkich badań profilaktycznych w określonym przez lekarza terminie. Pozwala to na prawidłową obserwację rozwoju stawów biodrowych dziecka. Jeśli dysplazja zostanie zdiagnozowana należy od razu rozpocząć odpowiednią terapię. Według dostępnych doniesień naukowych terapia rozpoczęta najpóźniej do 3-4 miesiąca życia jest najbardziej efektywna - pozwala na pełne wyzdrowienie lub znaczną poprawę z tylko niewielkim zaburzeniem funkcji stawu biodrowego.

Bibliografia:

  1. Obuchowicz A, Badanie podmiotowe i przedmiotowe w Pediatrii, wyd. PZWL, Warszawa 2016, s. 167- 172.

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2018-12-10

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.








Logowanie / Rejestracja