25 lutego 2019

W przypadku braku przeciwwskazań należy jak najszybciej rozpocząć leczenie. Głównym jego celem będzie złagodzenie dolegliwości bólowych oraz powrót prawidłowej funkcji kręgosłupa. Leczenie będzie się składało z wielu różnych elementów terapii.

Leczenie

Leczenie dyskopatii możemy porównać do gojenia rany. Z tym, że tu rana jest poważniejsza i trudniejsza do gojenia (cały czas miejsce uszkodzenia krążka międzykręgowego jest drażnione poprzez ruch). Dodatkowo objawy dyskopatii zwiększają się pod wpływem wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej (dźwiganie ciężkich przedmiotów, kichanie lub kaszel). Wszystkie te czynniki wpływają na trudność leczenia.

W przypadku dyskopatii stopień nasilenia objawów decyduje o strategii leczenia. W przypadku braku wskazań do leczenia operacyjnego (kilkumiesięczna nieskuteczna rehabilitacja, zaburzenia zwieraczy, niedowład mięśniowy) powinno nastąpić rozpoczęcie leczenia zachowawczego (rehabilitacja).

Terapię warto rozpocząć od rozluźnienia mięśniowo-powięziowego rejonu uszkodzenia. Dodatkowo pomocne może być rozluźnienie rejonów odległych, które mogą w sposób pośredni przyczyniać się do powstania dolegliwości. Rozluźnienie tkanek miękkich przyspieszy  proces regeneracji tkanek, poprawi krążenie oraz  mobilność stawową. W stanach ostrych tego typu terapia musi być bardzo delikatna i wykonywana tylko przez doświadczonych fizjoterapeutów, którzy wybiorą odpowiednią pozycję do terapii i jej intensywność W zależności od nasilenia dolegliwości fizjoterapeuta powinien udzielić podstawowych wskazówek dotyczących wyboru.

Wraz z rozpoczęciem rehabilitacji kluczowa będzie profilaktyka. Fizjoterapeuta powinien przekazać wskazówki na temat pozycji przeciwbólowej, ergonomii postawy oraz zachowania w sytuacjach codziennych. Wskazówki powinny być indywidualnie ze względu na różnorodność dysfunkcji dodatkowych pacjenta.  

Podczas procesu rehabilitacji kluczowa będzie także praca nad stabilizacją. Jest to bardzo ważny element terapii bowiem dąży on do trwałej zmiany nieprawidłowej sylwetki pacjenta. Jeśli nie wpłyniemy na nieprawidłową postawę to objawy mogą wracać. W przypadku ćwiczeń stabilizacji kluczowe jest osiągnięcie prawidłowej pozycji głowy, obręczy barkowej, wydechowego ustawienia klatki oraz neutralnej pozycji odcinka lędźwiowego. Terapia powinna brać również pod uwagę poprawę stabilizacji centralnej. Stabilizacja centralna  to kontrola mięśni głębokich tułowia odpowiedzialnych za „centrum” naszego ciała (regionu miedniczno-lędźwiowego) zarówno w warunkach statyki jak i dynamiki. Bardzo istotna będzie także praca nad wyrównaniem dysbalansu mięśniowego (rozluźnienie i rozciągnięcie mięśni przeciążonych a wzmocnienie osłabionych).

Jeśli dyskopatia przebiega z uciskiem na struktury nerwowe to istotna będzie terapia obwodowego układu nerwowego tzw. neuromobilizacja. Fizjoterapeuta ocenia przesuwalność struktur nerwowych, jeśli testy wskażą nieprawidłowości to powinna się rozpocząć terapia polegająca na poprawie ślizgu nerwu w stosunku do struktur go otaczających.

W stanie przewlekłym w przypadku ograniczenia ruchomości segmentów znajdujących się powyżej i poniżej uszkodzonego krążka międzykręgowego konieczna może być poprawa zakresów ruchomości. W przypadku kręgosłupa  kluczowa jest właściwa ruchomość wszystkich jego odcinków oraz obręczy barkowej i biodrowej. Należy pamiętać, że ograniczenie jednego segmentu zawsze będzie wpływało niekorzystnie na sąsiedni. Dla poprawy ruchomości konieczna może być terapia manualna jak i ćwiczenia (indywidualnie dobrane przez fizjoterapeutę do obecnych możliwości). Ćwiczenia powinno się rozpocząć w pozycji leżącej, w której obciążenia, kręgosłupa są najmniejsze.

Gdy objawy znacznie ustąpią i ucisk na nerw jest znikomy warto wdrożyć także ćwiczenia siłowo – wytrzymałościowe. Ćwiczenia te wpłyną na poprawę stabilizacji oraz będą korzystnie stymulować stawy do produkcji niezbędnej mazi stawowej. Pomocny w tym przypadku może być rower stacjonarny, basen, oraz regularne ćwiczenia ogólnousprawniające dobrane przez fizjoterapeutę (odpowiednie do obecnego stopnia dysfunkcji).

W przypadku leczenia pacjenta w stanie ostrym bardzo często niezbędna jest farmakoterapia. Zazwyczaj lekarze przepisują serię leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych czasem leki na rozluźnienie mięśni. Należy jednak pamiętać, że najlepsze efekty w stanie ostrym daje połączenie farmakoterapii, profilaktyki oraz właściwej fizjoterapii.

Fizykoterapia

Fizykoterapia w przypadku dyskopatii będzie stanowiła uzupełnienie terapii zachowawczej lub leczenia pooperacyjnego. Jej celem jest obniżenie bólu, rozluźnienie napiętych mięśni oraz pobudzenie struktur do jak najszybszego gojenia. Należy pamiętać jednak, że istnieją liczne przeciwwskazania do wykonywania zabiegów fizykoterapii w rejonie odcinka szyjnego (położenie rdzenia przedłużonego mózgu oraz móżdżku). Dobór zabiegów zależy też od stanu pacjenta (zupełnie inne zabiegi powinny być w stanie ostrym i przewlekłym). W przypadku braku przeciwwskazań korzystne może być zastosowanie: elektroterapii, ultradźwięków, laseroterapii, magnetoterapii, termoterapii lub hydroterapii (kąpiele wirowe).

Zaopatrzenie ortopedyczne

W przypadku dyskopatii odcinka szyjnego kręgosłupa zaopatrzenie może mieć rolę wspomagającą. W odcinku szyjnym w stanie ostrym gdy trudno o złagodzenie objawów korzystny może być kołnierz ortopedyczny. Może on chwilowo pomóc trzymać głowę w pionie i uniemożliwić jej skrajne ruchy (skrajne ruchy mogą nasilać ucisk na nerw). Niestety kołnierz można nosić tylko przez krótki okres czasu (maksymalnie kilka godzin dziennie i tylko w momentach największych przeciążeń). Dodatkowo leczenie można uzupełnić prostotrzymaczem lub popularnym „pajączkiem”. Pomoce te mają swoje ograniczenia (brak  regulacji oraz indywidualnego ustawienia przez fizjoterapeutę) jednakże, w pewnych sytuacjach dają dodatkową korzystną stymulację (czuciową), która pomaga trzymać i zapamiętać prawidłową postawę. Korzystne może być również stosowanie poduszki ortopedycznej.

W przypadku dyskopatii  w odcinku lędźwiowym korzystne może być stosowanie pasów stabilizujących oraz sznurówek. Tak jak w przypadku zaopatrzenia odcinka szyjnego tu również należy pamiętać by używać tego zaopatrzenia tylko w momentach największych przeciążeń, maksymalnie przez kilka godzin dziennie.

Ciekawą pomocą są również wszelkiego rodzaju fotele ergonomiczne do pracy i do domu oraz poduszki lędźwiowe do samochodu Dobrze dopasowany fotel może zmniejszyć przeciążenia dnia codziennego i wpłynąć na złagodzenie objawów bólowych.

W przypadku stosowania jakichkolwiek pomocy ortopedycznych należy pamiętać, że powinny one być tylko uzupełnieniem terapii, która wpływa na trening naszego aktywnego (właściwego) systemu stabilizacji.

Leczenie operacyjne

W przypadku dyskopatii jest kilka objawów, w których literatura mówi o bezwzględnym wskazaniu do zabiegu operacyjnego. Są to zaburzenia pracy zwieraczy, niedowłady mięśniowe oraz kilkumiesięczna rehabilitacja (właściwie przeprowadzona) nie dająca poprawy. W rzeczywistości można się spotkać z wieloma różnymi przypadkami. Są pacjenci, którzy mieli „opadniętą stopę” (niedowład mięśni prostowników stopy spowodowany znacznym uciskiem na nerw) i wrócili do pełni sił poprzez fizjoterapię. Są również pacjenci z niewielkimi objawami neurologicznymi, którzy szybko chcieli pozbyć się bólu i bez  rehabilitacji poddali się operacji. Strategia postępowania jest zawsze indywidualna i zależy od doświadczenia neurochirurga, neurologa i fizjoterapeuty. Oczywiście przy braku współpracy powyższych specjalistów trudno mówić o wybraniu najlepszej opcji. Oczywiście decyzja o leczeniu zachowawczym w przypadku znacznych objawów neurologicznych jest ryzykowna i dopuszczalna tylko w przypadku cierpliwego i zaangażowanego pacjenta prowadzonego przez doświadczonego fizjoterapeutę.

Obecnie istnieje bardzo wiele różnych rodzajów zabiegów, od mniej do bardziej inwazyjnych. Decyzję o wyborze odpowiedniej metody podejmuje neurochirurg biorąc pod uwagę charakter objawów, choroby towarzyszące  oraz analizę diagnostyki obrazowej. Przebieg rehabilitacji po zabiegu będzie zawsze indywidualny ponieważ zależy od wielu czynników. Decyzje o doborze ćwiczeń, pionizacji i momentu powrotu do aktywności dnia codziennego powinni wspólnie podejmować lekarz wraz z fizjoterapeutą. Głównymi celami będzie poprawa stabilności oraz siły w obrębie całego kręgosłupa.                      

Rokowania

W przypadku dyskopatii rokowania są zależne od objawów pacjenta i obrazu rezonansu magnetycznego. W przypadku braku objawów neurologicznych zastosowanie właściwej terapii powinno przynieść dobre rezultaty. W przypadku znacznych objawów neurologicznych lekarz wraz z pacjentem muszą podjąć decyzję o wyborze leczenia. Rehabilitacja wiążę się z poprawą funkcji kręgosłupa oraz wdrożeniem profilaktyki. Proces ten jednak wymaga czasu (leczenie może potrwać od kilku tygodni do kilku miesięcy). W przypadku zabiegu operacyjnego objawy ustępują szybko, jednak jeśli pacjent nie rozpocznie ćwiczeń i nie zacznie postępować według zasad ergonomii to może go czekać kolejna operacja (znaczne ryzyko, szczególnie w przypadku odcinka lędźwiowego). Ponadto należy zdać sobie sprawę, że podczas zabiegów inwazyjnych dochodzi do uszkodzeń tkanek miękkich (krótkie mięśnie stabilizujące i więzadła). Wpływać to może na pogorszenie lokalnej stabilności w operowanym odcinku kręgosłupa.

Nie ma jednej idealnej strategi leczenia. Wydaję się jednak, że w większości przypadków (oprócz bezwzględnych wskazań do operacji) leczeniem z wyboru powinna być fizjoterapia, profilaktyka przeciążeń i farmakoterapia, a przy braku skuteczności dopiero leczenie operacyjne.

Jeżeli szukasz informacji o objawach, przyczynach i diagnostyce dyskopatii kliknij tutaj.

Bibliografia

  1. Bakalarek B.: Dyskopatia
  2. Bojczuk T., Przysada G., Strzępek Ł.: Wpływ ćwiczeń leczniczych na wskaźniki jakości życia u pacjentów z bólem dolnego odcinka kręgosłupa
  3. Borzęcki A.: Leczenie pacjentów z przewlekłą dyskopatią
  4. Borzęcki P.: Rehabilitacja chorych z dyskopatią odcinka lędźwiowego kręgosłupa
  5. Coote A., Haslam P.:Ortopedia i traumatologia
  6. Dyczek H.: Dyskopatia
  7. Grzywacz R., Kiljański M., Raźniewski R.: Ocena efektów fizjoterapii pacjentów ze spondylozą odcinka szyjnego kręgosłupa
  8. Kolster B., Ebelt-Paprotny G.: Poradnik fizjoterapeuty
  9. Krasuski M.: Bóle krzyża – ogólny zarys terapii i profilaktyki

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




dnia 2019-02-25

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja