10 grudnia 2018

Oczy, usta, nos pełnią dosyć oczywiste funkcje, jednak nie mniej ważne w życiu codziennym są czoło, brwi, policzki i broda, które pozwalają nam wyrazić się wtedy, kiedy brakuje słów lub jeśli znajdziemy się w obcym kraju, czy - co gorsza - w wyniku choroby straciliśmy możliwość rozmowy. Jak wyrazić złość, zdziwienie, zaciekawienie, smutek, czy radość, jeżeli twarz zastyga w bezruchu? Być może moglibyśmy obyć się bez poruszania uszami, jednak pozostałe funkcje mięśni twarzy odgrywają niezwykle istotną rolę w naszym życiu.

Porażenie twarzy (niedowład twarzy) może być symetryczny, jeżeli uszkodzenia układu nerwowego są rozsiane albo bardzo duże. Obejmuje on połowę twarzy w przypadku mniejszych ognisk chorobowych. Niekiedy problemem może okazać się obniżone napięcie mięśni w okolicy przełyku (przy stwardnieniu rozsianym, udarze pnia mózgu, urazie czaszkowym). Każda z tych sytuacji wymaga nieco innego podejścia terapeutycznego i - jak często bywa rehabilitacji neurologicznej – brakuje tu jednoznacznych wytycznych. Mam jednak nadzieję przybliżyć Ci nieco problematykę zaburzeń motorycznych w obrębie twarzy oraz zasady na jakich opiera się ich terapia.

Zwróćmy uwagę na oczy. Aby prawidłowo widzieć najczęściej używamy obu, które patrzą pod nieco innym kątem. Niezbędne jest zatem, żeby za pomocą mięśni można je było ustawić we względnie zbliżonym kierunku. Poza tym konieczna jest możliwość spojrzenia w górę i dół, na boki i we wszystkich innych kierunkach. Za te ruchy odpowiada aż 7 mięśni – 7 na każde oko! Mięśnie te pobudzane są przez trzy nerwy, które możemy potraktować jako „kabelki zasilające”. Praca tego złożonego układu koordynowana jest przez mózg. Ponadto konieczna jest właściwa ochrona oka przez sprawnie działające powieki oraz prawidłowe wydzielanie łez. Do tego konieczne jest jeszcze dostarczenie odebranego obrazu do mózgu i interpretacja wyniku. Jak widzisz, budowa układu wzrokowego jest dość skomplikowana, a każda z jego struktur może ulec uszkodzeniu. O ile błędna interpretacja obrazu docierającego do mózgu pozostaje w gestii pracy neuropsychologa, to problemy z aparatem mięśniowym  i „kablami zasilającymi” rozwiązują przede wszystkim fizjoterapeuci. Poprzez właściwy dobór ćwiczeń jesteśmy w stanie poprawić pracę mięśni wokół oczu oraz wesprzeć Cię w otwieraniu i domykaniu powiek.

Czytaj także: Udar mózgu - objawy, przyczyny, leczenie

Dzięki ustom możemy porozmawiać, najeść się, napić, ale też roześmiać, czy pokazać, że jesteśmy smutni. Możemy też wyrazić o wiele więcej, jeśli tylko prawidłowo działają mięśnie w dolnej części twarzy. Przy ich prawidłowym napięciu napoje zostają tam, gdzie powinny, nie nagryzamy też zbyt często wewnętrznej strony policzka przy przeżuwaniu pokarmów. Bardzo istotna jest też funkcja języka. Z jego pomocą popychamy jedzenie od zębów do przełyku, czasem rozdrabniamy niektóre kawałki pożywienia i, co jest nie mniej ważne, po zakończonym posiłku pozbywamy się resztek tak, by nie zalegały i nie powodowały próchnicy. Jeżeli zaburzone jest czucie w obrębie twarzy, albo język nie dosięga do każdego zęba z osobna możesz nie uświadamiać sobie obecności resztek posiłku lub nie być w stanie pozbyć się ich z zakamarków jamy ustnej. Tym sposobem pozostawiasz w niej doskonałą pożywkę dla bakterii i zwiększasz ryzyko rozwoju stanu zapalnego.

Nieco poniżej znajduje się przełyk, skrzyżowanie drogi oddechowej i pokarmowej oraz struny głosowe. Właściwe napięcie mięśni tej okolicy jest niezbędne do wytworzenia odpowiedniej siły głosu. Potrzebujemy również możliwości jego modulacji dla wyrażenia pełnego spektrum emocji. Poza tym prawidłowe napięcie mięśni w okolicy przełyku pozwala nam przełknąć zarówno jedzenie, jak i napoje. Nieprawidłowa praca mięśni w tej okolicy może prowadzić do przedostawania się kęsów jedzenia lub płynów do układu oddechowego. Częste krztuszenie się może prowadzić w dalszej perspektywie do zachłystowego zapalenia płuc, które bezpośrednio zagraża Twojemu życiu!

Czytaj także: Porażenie nerwu twarzowego (twarzy, Bella) - objawy, przyczyny, diagnostyka

Co możesz zrobić doświadczając porażenia twarzy (niedowładu twarzy)? Dla poprawy symetrii możesz usiąść przed lustrem i wykonywać różne miny, tak by były one jak najbardziej symetryczne. Na początku możesz pomagać sobie dłońmi. Im mniej pracy wykonują dłonie, tym lepiej! Chcesz przecież „stroić miny” całkowicie samodzielnie. Chcąc poprawić funkcje mięśni gałek ocznych możesz wodzić za różnymi przedmiotami poruszającymi się w coraz większym zakresie pola widzenia. Przedmioty powinny poruszać się na tyle wolno, abyś mógł skupić na nich wzrok. Mięśnie muszą mieć czas na skurcz adekwatny do sytuacji. Najlepszym wyjściem jest jednak konsultacja z doświadczonym fizjoterapeutą, który potrafi zbadać i ocenić charakter Twojego problemu. Czy wystarczą ćwiczenia, czy może konieczna będzie elektrostymulacja lub inne bodźce takie, jak zimno, czy ciepło? Może największym problemem są zaburzenie czucia i z tego właśnie wynika nieprawidłowe napięcie mięśni Twojej twarzy? Czy jest ono zbyt wysokie, czy zbyt niskie? Czy zaburzona jest praca nerwu, czy mózgu? Jakie „narzędzia” terapeutyczne pomogą przywrócić funkcję? I najważniejsza kwestia! – Czy dany problem wymaga pomocy neurologopedy, neuropsychologa, a może dobrego optyka? Na takie pytania muszę sobie odpowiedzieć, rozpoczynając pracę z pacjentem, który ma problem w obrębie twarzy lub przełyku. Bardzo wiele możemy wypracować manualnie lub poprzez ćwiczenia funkcjonalne, pamiętając przy tym, że czasami konieczna jest pomoc innego specjalisty.

Powodzenie terapii zależy od charakteru choroby. Innych efektów rehabilitacji spodziewamy się przy chorobach postępujących - ograniczenie postępu choroby, a czego innego oczekujemy w pracy z osobami, które przeżyły udar lub mają uszkodzony nerw twarzowy - odzyskanie utraconych funkcji. Zawsze jednak staramy się walczyć o poprawę jakości Twojego życia.

Oceń artykuł i pomóż na rozwijać portal

Ocena: 0 - 0 głosy




PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ


Wasze komentarze: (0)
Nie dodano jeszcze żadnego komentarza.
.


Jednostki Chorobowe







Logowanie / Rejestracja